બૈરાગી

બૈરાગી, જેને રાગ બૈરાગ ભૈરવ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, દક્ષિણ ભારતીય રાગ, રેવતી પર આધારિત રાગ છે. કેટલાક કહે છે કે આ રાગ રવિ શંકર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જો કે ઘણા સંગીતકારો આ વિચારને નકારી કાઢે છે, કહીને કે ઉત્તર ભારતીય પ્રણાલીમાં આ રાગની ઉત્પત્તિ રવિ શંકર કરતાં ઘણા પહેલાં મળી આવી હતી.

તેમ છતાં, રાગ બૈરાગી પાસે મોટાભાગના ભૈરવા ઠાટ રાગોથી વધુ એક મોહક અને ભક્તિમય ગુણધર્મ છે. રાગ દરેક સ્વરો વચ્ચે ઉચ્ચ સ્તરની સંવાદિતા સાથે પાંચ સ્વરો ધરાવે છે, સ, ર, મ, પ, ની અને સ. આ રાગ સામાન્ય રીતે હળવા શાસ્ત્રીય સંગીત વિસ્તારો અને ભક્તિ સેટિંગ્સમાં સાંભળવામાં આવે છે. ભગવાન શિવના ઘણા સ્તોત્રો આ રાગમાં મળી આવે છે, કારણ કે આને ભૈરવા ઠાટ માનવામાં આવે છે.