હિંડોલ

હિંડોલ એ કલ્યાણ ઠાટનો રાગ છે. તે હિન્દુસ્તાની સંગીત વિશ્વમાં સૌથી રસપ્રદ રાગોમાંનો એક છે. મૂળ રૂપે, આ રાગ ચાર સ્વરોથી બનેલો હતો, ની ને બાકાત રાખીને. કારણ કે ચાર સ્વર ધૂનો સાથે ગીતો બનાવવી ખૂબ મુશ્કેલ હશે, "રાગ" ની વ્યાખ્યાને વળગી રહેવા માટે (એટલે કે ઓછામાં ઓછા પાંચ વિશિષ્ટ સ્વરો) "ની" સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો.

રાગ હિંડોલ એ વસંત સમય માટે સૂચિત જાનક રાગ (ઋતુઓ પર આધારિત રાગ) છે. આ રાગ ગાતી વખતે, વ્યક્તિએ સાવચેત રહેવું જોઈએ કે ધ અને ગ પર વધુ પડતો ભાર મૂકવામાં ન આવે, કારણ કે તે શિવરંજની જેવું લાગશે. ની મૂળ રૂપે રાગમાં નહોતો, તેથી તેનો શક્ય તેટલી ઓછી વખત ઉપયોગ કરવો જોઈએ.