--- url: 'https://kalasudha.com/mr-int/gharana/patiala-gharana-thumri' title: 'पतियाळा घराणे (ठुमरी)' author: name: Anonymous updated: '2026-11-05T00:28:04+00:00' type: website summary: 'पतियाळा घराणे, ज्याला कसूर-पतियाळा किंवा पतियाळा-कसूर घराणे असेही म्हणतात, हे ठुमरी आणि ख्याल यांचे हिंदुस्थानी गायन घराणे असून १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात पंजाबमधील पतियाळा दरबारात त्याला औपचारिक रूप मिळाले. बहुतेक वृत्तांत त्याचे मूळ अलिया-फत्तू म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या अली बख्श आणि फतेह अली या जोडीपर्यंत नेतात; त्यांची कथा पतियाळा ख्याल घराण्याची आहे. त्याची ठुमरी त्याच्या ख्यालाच्याच परंपरेतील असून ती घराण्याच्या दोन्ही शाखांत चालत आली. कसूर शाखेत बडे गुलाम अली खान आणि त्यांचे धाकटे बंधू बरकत अली खान यांनी ती गायली. दरबारी शाखेत दुनिया न्यूज अमानत अली खान यांची आठवण ‘तीन संगीतप्रकारांतील निष्णात कलाकार’ म्हणून करते, आणि त्या तीनांत ठुमरी आहे.पंजाबी लोकगीतांनी, त्यातही टप्प्याने, घराण्याला त्याच्या द्रुत, आटोपशीर ताना, म्हणजे वेगवान स्वरलडी, दिल्या, आणि १९०२ मध्ये आजच्या पाकिस्तानातील कसूर येथे जन्मलेल्या बडे गुलाम अली खान यांनी तीच तानरचना आपल्या ठुमरीत आणली. दरबार (संस्था) नमूद करते की ते अनेकदा सबरंग या टोपणनावाने रचना करत. अमित चौधरी (२०२०) यांना त्यांच्या ठुमऱ्यांत आणि द्रुत ख्यालांत सारखीच चमकदार तानकारी ऐकू येते. ते राग मांझ खमाजमधील ‘प्रेम अगन जियरा’ या ठुमरी किंवा कजरीच्या एका ध्वनिमुद्रणाचा उल्लेख करतात. त्यांच्या ठुमऱ्यांच्या आटोपशीर आवृत्त्या ध्वनिमुद्रिकांच्या रूपात प्रसारित झाल्या, आणि काही समीक्षकांच्या मते त्यांच्या शैलीने व्यापक श्रोतृवर्गाशी जुळवून घेतले. तबलावादक स्वपन चौधरी ‘आए न बालम’ आणि ‘याद पिया की आए’ यांचा उल्लेख तरुण संगीतकारांनी दुर्लक्ष करू नये अशा ठुमऱ्यांमध्ये करतात.फाळणीने या बंधूंना विलग केले. पाकिस्तानात थोडा काळ राहिल्यानंतर बडे गुलाम अली खान भारतात स्थायिक झाले. बरकत अली खान स्वातंत्र्याच्या वेळी पाकिस्तानचे नागरिक झाले आणि १९६३ मध्ये लाहोरमध्ये त्यांचे निधन झाले. त्यांनी ठुमऱ्यांची एक लॉंग-प्लेइंग ध्वनिमुद्रिका मागे ठेवली, मात्र अमित चौधरी लिहितात की आज भारतात किंवा पाकिस्तानात त्यांची आठवण फार थोड्यांना आहे. अदित शंकर लिहितात की फाळणीनंतर घराण्याची पाकिस्तान शाखा कव्वालीकडे वळली. शफकत अमानत अली खान यांचा वृत्तांत दरबारी कुटुंबात ठुमरी टिकून असल्याचे दाखवतो: ते सांगतात की त्यांचे वडीलधारे अनेक पिढ्या खमाजमधील ‘मोरा सैयाँ मोसे बोले ना’ ही ठुमरी गात. भारतात १९५२ मध्ये कोलकात्यात जन्मलेले अजय चक्रवर्ती पतियाळा-कसूर परंपरेत ठुमरी गातात, आणि त्यांचे अधिकृत चरित्र त्यांचे गायन बडे गुलाम अली खान यांच्या गायकीचे अनुसरण करते असे वर्णन करते. त्यांच्या अल्बममध्ये ठुमऱ्या आणि दादरे आहेत.प्रमुख कलाकारबडे गुलाम अली खान, ठुमरी आणि ख्याल गायक, ‘सबरंग’ या नावाने रचनाकार, १९०२ ते १९६८बरकत अली खान, ठुमऱ्यांची लॉंग-प्लेइंग ध्वनिमुद्रिका मागे ठेवणारे कसूर शाखेचे गायक, १९०८ ते १९६३अमानत अली खान, दरबारी शाखेतील ठुमरी आणि ग़ज़ल गायकशफकत अमानत अली खान, खमाजमधील ‘मोरा सैयाँ मोसे बोले ना’ ही ठुमरी गाणारे दरबारी कुटुंबातील गायकअजय चक्रवर्ती, पतियाळा-कसूर परंपरेचे गायक, ज्यांच्या अल्बममध्ये ठुमऱ्या आणि दादरे आहेत, जन्म १९५२संदर्भAdit Shankar, The Patiala Gharana: Ballads Beyond Borders, आणि Meenakshi Vashisth, The Phulkian Narrative, SahapediaAmit Chaudhuri, Acts of Retrieval: Barkat Ali Khan, Scroll (2020)Jaywant Naidu, A classical extravaganza, Deccan Chronicle (2019)Haroon Shuaib, Patiala Gharana: Music Through Generations, Youlin Magazine (2020), आणि अमानत अली खान यांच्यावरील Dunya News चे वृत्त (2018)Radio Pakistan, बरकत अली खान यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त वृत्त (2024)Darbar Arts Culture Heritage Trust, कलाकार-परिचय, आणि अजय चक्रवर्ती यांचे अधिकृत चरित्र' tags: - 'Benares Gharana (Thumri)' - 'Lucknow Gharana (Thumri)' image: 'https://kalasudha.com/themes/custom/music_agency/assets/icon/logo.svg' published: true og: site_name: KalaSudha 'image:url': 'https://kalasudha.com/themes/custom/music_agency/assets/icon/logo.svg' 'image:secure_url': 'https://kalasudha.com/themes/custom/music_agency/assets/icon/logo.svg' 'image:type': image/svg+xml 'image:alt': KalaSudha --- # पतियाळा घराणे (ठुमरी) पटियाला घराना (ठुमरी) Vocal Gharana Patiala, Punjab Late 19th century **पतियाळा घराणे**, ज्याला कसूर-पतियाळा किंवा पतियाळा-कसूर घराणे असेही म्हणतात, हे [ठुमरी](/mr-int/vocal/hindustani-classical/thumri) आणि ख्याल यांचे हिंदुस्थानी गायन घराणे असून १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात पंजाबमधील पतियाळा दरबारात त्याला औपचारिक रूप मिळाले. बहुतेक वृत्तांत त्याचे मूळ अलिया-फत्तू म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या अली बख्श आणि फतेह अली या जोडीपर्यंत नेतात; त्यांची कथा [पतियाळा ख्याल घराण्याची](/mr-int/gharana/patiala-gharana-khayal) आहे. त्याची ठुमरी त्याच्या ख्यालाच्याच परंपरेतील असून ती घराण्याच्या दोन्ही शाखांत चालत आली. कसूर शाखेत **बडे गुलाम अली खान** आणि त्यांचे धाकटे बंधू **बरकत अली खान** यांनी ती गायली. दरबारी शाखेत दुनिया न्यूज **अमानत अली खान** यांची आठवण ‘तीन संगीतप्रकारांतील निष्णात कलाकार’ म्हणून करते, आणि त्या तीनांत ठुमरी आहे. पंजाबी लोकगीतांनी, त्यातही [टप्प्याने](/mr-int/vocal/hindustani-classical/tappa), घराण्याला त्याच्या **द्रुत, आटोपशीर ताना**, म्हणजे वेगवान स्वरलडी, दिल्या, आणि १९०२ मध्ये आजच्या पाकिस्तानातील कसूर येथे जन्मलेल्या बडे गुलाम अली खान यांनी तीच तानरचना आपल्या ठुमरीत आणली. दरबार (संस्था) नमूद करते की ते अनेकदा **सबरंग** या टोपणनावाने रचना करत. अमित चौधरी (२०२०) यांना त्यांच्या ठुमऱ्यांत आणि द्रुत ख्यालांत सारखीच चमकदार तानकारी ऐकू येते. ते राग मांझ खमाजमधील ‘प्रेम अगन जियरा’ या ठुमरी किंवा कजरीच्या एका ध्वनिमुद्रणाचा उल्लेख करतात. त्यांच्या ठुमऱ्यांच्या आटोपशीर आवृत्त्या ध्वनिमुद्रिकांच्या रूपात प्रसारित झाल्या, आणि काही समीक्षकांच्या मते त्यांच्या शैलीने व्यापक श्रोतृवर्गाशी जुळवून घेतले. तबलावादक स्वपन चौधरी ‘आए न बालम’ आणि ‘याद पिया की आए’ यांचा उल्लेख तरुण संगीतकारांनी दुर्लक्ष करू नये अशा ठुमऱ्यांमध्ये करतात. फाळणीने या बंधूंना विलग केले. पाकिस्तानात थोडा काळ राहिल्यानंतर बडे गुलाम अली खान भारतात स्थायिक झाले. बरकत अली खान स्वातंत्र्याच्या वेळी पाकिस्तानचे नागरिक झाले आणि १९६३ मध्ये लाहोरमध्ये त्यांचे निधन झाले. त्यांनी ठुमऱ्यांची एक लॉंग-प्लेइंग ध्वनिमुद्रिका मागे ठेवली, मात्र अमित चौधरी लिहितात की आज भारतात किंवा पाकिस्तानात त्यांची आठवण फार थोड्यांना आहे. अदित शंकर लिहितात की फाळणीनंतर घराण्याची पाकिस्तान शाखा कव्वालीकडे वळली. शफकत अमानत अली खान यांचा वृत्तांत दरबारी कुटुंबात ठुमरी टिकून असल्याचे दाखवतो: ते सांगतात की त्यांचे वडीलधारे अनेक पिढ्या खमाजमधील ‘मोरा सैयाँ मोसे बोले ना’ ही ठुमरी गात. भारतात १९५२ मध्ये कोलकात्यात जन्मलेले **अजय चक्रवर्ती** पतियाळा-कसूर परंपरेत ठुमरी गातात, आणि त्यांचे अधिकृत चरित्र त्यांचे गायन बडे गुलाम अली खान यांच्या गायकीचे अनुसरण करते असे वर्णन करते. त्यांच्या अल्बममध्ये ठुमऱ्या आणि दादरे आहेत. ### प्रमुख कलाकार - बडे गुलाम अली खान, ठुमरी आणि ख्याल गायक, ‘सबरंग’ या नावाने रचनाकार, १९०२ ते १९६८ - बरकत अली खान, ठुमऱ्यांची लॉंग-प्लेइंग ध्वनिमुद्रिका मागे ठेवणारे कसूर शाखेचे गायक, १९०८ ते १९६३ - अमानत अली खान, दरबारी शाखेतील ठुमरी आणि ग़ज़ल गायक - शफकत अमानत अली खान, खमाजमधील ‘मोरा सैयाँ मोसे बोले ना’ ही ठुमरी गाणारे दरबारी कुटुंबातील गायक - अजय चक्रवर्ती, पतियाळा-कसूर परंपरेचे गायक, ज्यांच्या अल्बममध्ये ठुमऱ्या आणि दादरे आहेत, जन्म १९५२ ### संदर्भ - Adit Shankar, The Patiala Gharana: Ballads Beyond Borders, आणि Meenakshi Vashisth, The Phulkian Narrative, Sahapedia - Amit Chaudhuri, Acts of Retrieval: Barkat Ali Khan, Scroll (2020) - Jaywant Naidu, A classical extravaganza, Deccan Chronicle (2019) - Haroon Shuaib, Patiala Gharana: Music Through Generations, Youlin Magazine (2020), आणि अमानत अली खान यांच्यावरील Dunya News चे वृत्त (2018) - Radio Pakistan, बरकत अली खान यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त वृत्त (2024) - Darbar Arts Culture Heritage Trust, कलाकार-परिचय, आणि अजय चक्रवर्ती यांचे अधिकृत चरित्र [Sign in to follow](/mr-int/user/login?flag_anon=follow_term-344&destination=/mr-int/markdownify/taxonomy/term/344) [ शेअर करा ](/mr-int/share/term/344) ### महत्त्वाची माहिती प्रकार Vocal Gharana उगम Patiala, Punjab Era Late 19th century ## Origins & History The thumri belongs to the same lineage as the gharana's khayal, and the founding story of Ali Baksh and Fateh Ali, known as Aliya-Fattu, is told on the [Patiala khayal gharana](/mr-int/gharana/patiala-gharana-khayal) page. Thumri runs through both of the gharana's branches: the Kasur line of Bade Ghulam Ali Khan and his brother **Barkat Ali Khan**, and the court line of Amanat Ali Khan. Bade Ghulam Ali Khan was born in Kasur, now in Pakistan, in 1902, and trained first with his father Ali Baksh and his uncle Kale Khan. He became the face of the Patiala gharana. Compact renditions of his thumris circulated as records, and Adit Shankar reports critics who say his style adapted to a mass audience. Partition split the brothers, as the Patiala khayal page tells. Barkat Ali Khan became a Pakistani at Independence, died in Lahore in 1963 and left a long-playing record of thumris, though Amit Chaudhuri writes that few in India or Pakistan now remember him. Adit Shankar adds that the gharana's Pakistan branch turned towards qawwali after Partition. > "Critics suggest that his personal style evolved to suit the appetite of the masses, as compact renditions of thumris circulated as records." > > — Adit Shankar > > The Patiala Gharana: Ballads Beyond Borders, Sahapedia (n.d.) ## ऐतिहासिक कालरेषा 1908 ### Barkat Ali Khan is born Barkat Ali Khan, younger brother of Bade Ghulam Ali Khan, is born in Kasur and trains first with his father, Ali Baksh Khan of Kasur. 1947 ### Partition divides the line Barkat Ali Khan becomes a Pakistani at Independence, and the court line moves to Pakistan, while Bade Ghulam Ali Khan settles in India after a short stay there. 1963 ### Death of Barkat Ali Khan Barkat Ali Khan dies in Lahore, aged 55. He leaves a long-playing record of thumris, later held by Saregama. 1968 ### Death of Bade Ghulam Ali Khan Bade Ghulam Ali Khan dies in April 1968, six years after receiving the Padma Bhushan and the Sangeet Natak Akademi Award. ## Lineage & Legacy The guru-shishya tradition passed down through generations Patiala thumri passed through the gharana's two branches. In the Kasur line it ran from Bade Ghulam Ali Khan and Barkat Ali Khan to Bade Ghulam Ali Khan's son Munawar Ali Khan, who taught **Ajoy Chakrabarty** in Calcutta. Ajoy Chakrabarty in turn trained his daughter Kaushiki Chakraborty. In the court line, Amanat Ali Khan sang thumri beside raga and ghazal, and Shafqat Amanat Ali Khan names a thumri his elders sang for generations. ### The Kasur line #### Bade Ghulam Ali Khan 1902-1968 Singer Born in Kasur, he kept the tappa's fast taan structure in both his khayal and his thumri, often composing under the pen name Sabrang. #### Barkat Ali Khan 1908-1963 Singer Younger brother of Bade Ghulam Ali Khan, born in Kasur and trained first by their father. He became a Pakistani at Independence and left a long-playing record of thumris. #### Munawar Ali Khan Singer and teacher Son of Bade Ghulam Ali Khan, through whom the Kasur line's thumri and khayal reached Calcutta and Ajoy Chakrabarty. Guru-Shishya Tradition ### The court line #### Amanat Ali Khan Singer A singer of the Patiala court family who moved to Pakistan after Partition. He is remembered as a master of three forms: raga, thumri and ghazal. #### Shafqat Amanat Ali Khan Singer A younger singer of the court family, who says his elders sang the Khamaj thumri 'Mora saiyaan mose bole na' for generations. Guru-Shishya Tradition ### The Calcutta line #### Ajoy Chakrabarty Born 1952 Singer and guru Born in Kolkata, a disciple of Munawar Ali Khan and an exponent of the Patiala-Kasur gharana, adept in thumri. He is one of the current gurus of ITC Sangeet Research Academy. #### Kaushiki Chakraborty Singer Daughter and disciple of Ajoy Chakrabarty, of the Patiala gharana, who sings khayal and the lighter semi-classical forms. She grew up at ITC Sangeet Research Academy. The gharana system is rooted in the guru-shishya (teacher-disciple) tradition, where musical knowledge and style are passed down through direct apprenticeship over three or more generations. ## Key exponents - Bade Ghulam Ali Khan, 1902-1968, singer who composed as Sabrang - Barkat Ali Khan, 1908-1963, singer who left a long-playing record of thumris - Amanat Ali Khan, court-line singer of raga, thumri and ghazal - Shafqat Amanat Ali Khan, court-family singer of the thumri 'Mora saiyaan mose bole na' - Ajoy Chakrabarty, born 1952, Patiala-Kasur singer and guru - Kaushiki Chakraborty, daughter and disciple of Ajoy Chakrabarty ## सांगीतिक वैशिष्ट्ये Distinctive style, techniques, and aesthetic philosophy ### Overall Style Punjabi folk song, above all the [tappa](/mr-int/vocal/hindustani-classical/tappa), gave the gharana its **fast, compressed taans**, rapid runs of notes, and Bade Ghulam Ali Khan carried that taan structure into his thumri. Amit Chaudhuri hears virtuosic taankari in his thumris and fast khayals alike. Meenakshi Vashisth notes complex layakari and fluid taans beside the tappa-derived ornament. Writers on thumri set this Punjabi style beside the purbi, or eastern, style of Benares. #### Tappa taans Punjabi folk forms, the tappa above all, shaped the gharana's style and gave it the tappa's fast, compressed taans. #### Taankari in thumri Bade Ghulam Ali Khan kept the fast taan structure in his thumri as well as his khayal, and Amit Chaudhuri calls the result virtuosic. #### Punjab folk and purab ang Bade Ghulam Ali Khan built a Punjab style of thumri that blends Punjab folk tunes with the traditional features of the eastern purab ang. #### Compact records Short renditions of his thumris circulated as records. Adit Shankar reports a critical view that his style adapted to suit a mass audience. ## Signature Repertoire The repertoire is thumri beside khayal, with tappa and dadra. Amit Chaudhuri names a recording by Bade Ghulam Ali Khan of the thumri or kajri 'Prem agan jiyara' in Manj Khamaj. The tabla player Swapan Chaudhuri names 'Aaye na balam' and 'Yaad piya ki aaye' among his thumris that young musicians cannot ignore. In the court family, the Khamaj thumri 'Mora saiyaan mose bole na' has passed down the generations. ### Famous Compositions #### Prem agan jiyara Why it's special: A thumri or kajri in Manj Khamaj recorded by Bade Ghulam Ali Khan, which Amit Chaudhuri names in his essay on Barkat Ali Khan. #### Aaye na balam Why it's special: One of Bade Ghulam Ali Khan's thumris that, in the tabla player Swapan Chaudhuri's words, young musicians cannot ignore. #### Yaad piya ki aaye Why it's special: A thumri of Bade Ghulam Ali Khan that Swapan Chaudhuri names with 'Aaye na balam' as essential listening for young musicians. #### Mora saiyaan mose bole na Why it's special: A Khamaj thumri that, by Shafqat Amanat Ali Khan's account, his elders in the Patiala court family sang for generations. ## Compare with Similar Gharanas Understand how पतियाळा घराणे (ठुमरी) differs from other traditions Select a Gharana to Compare: बनारस घराणे (ठुमरी) लखनौ घराणे (ठुमरी) | | पतियाळा घराणे (ठुमरी) (Current) | बनारस घराणे (ठुमरी) (Comparing) | |---|---|---| | प्रकार | Vocal | Vocal | | उगम | Patiala, Punjab | Varanasi | | Era | Late 19th century | Late 19th century | | Style | Punjabi folk song, above all the tappa, gave the gharana its fast, compressed taans, rapid runs of notes, and Bade Ghulam Ali Khan carried that taan structure into his thumri. Amit Chaudhuri hears virtuosic taankari in his thumris and fast khayals alike. Meenakshi Vashisth notes complex layakari and fluid taans beside the tappa-derived ornament. Writers on thumri set this Punjabi style beside the purbi, or eastern, style of Benares. | Banaras thumri puts the text first: the singer works one short line until its feeling comes through. Susheela Misra lists pure notes, meend, a glide between notes, and voice modulation among the marks of the Banaras style. Aneesh Pradhan heard poise and dignity in Girija Devi's melodic elaboration. A performance often ends with a fast tabla passage, the laggi. | [View बनारस घराणे (ठुमरी) Details ](/mr-int/gharana/benares-gharana-thumri) | | पतियाळा घराणे (ठुमरी) (Current) | लखनौ घराणे (ठुमरी) (Comparing) | |---|---|---| | प्रकार | Vocal | Vocal | | उगम | Patiala, Punjab | Lucknow | | Era | Late 19th century | Late 19th century | | Style | Punjabi folk song, above all the tappa, gave the gharana its fast, compressed taans, rapid runs of notes, and Bade Ghulam Ali Khan carried that taan structure into his thumri. Amit Chaudhuri hears virtuosic taankari in his thumris and fast khayals alike. Meenakshi Vashisth notes complex layakari and fluid taans beside the tappa-derived ornament. Writers on thumri set this Punjabi style beside the purbi, or eastern, style of Benares. | The Lucknow tradition centres on the bandish thumri, a composition-based type that Manuel analyses as a distinct style. It was designed to accompany Kathak, though it was also sung on its own, usually in teentaal, a cycle of 16 beats, or ektaal, of 12, at medium or fast tempo. Dancers mime their movements to the words, and the texts draw on the Krishna legends of Vraj. | [View लखनौ घराणे (ठुमरी) Details ](/mr-int/gharana/lucknow-gharana-thumri) ## Influence & Legacy Swapan Chaudhuri credits Bade Ghulam Ali Khan with opening the Patiala gharana to all musicians. In India the thumri lives on through the Calcutta line of Ajoy Chakrabarty, a guru of ITC Sangeet Research Academy, and his daughter Kaushiki Chakraborty. The poet Iftikhar Arif credits Barkat Ali Khan, with Begum Akhtar, with bringing ghazal singing into vogue. ## वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न What is the Patiala gharana of thumri? The Patiala gharana of [thumri](/mr-int/vocal/hindustani-classical/thumri) is the thumri side of the one Patiala gharana, also called Kasur-Patiala, which took shape at the Patiala court in the late 19th century. Its thumri carries the fast, compressed taans of the Punjabi tappa, and Bade Ghulam Ali Khan made it widely known. Who founded the Patiala gharana of thumri? The thumri belongs to the one Patiala gharana, which most accounts trace to Ali Baksh and Fateh Ali, a duo known as Aliya-Fattu; Adit Shankar names Kallu Khan instead. Bade Ghulam Ali Khan and his brother Barkat Ali Khan became the defining voices of its thumri. Which musicians belong to the Patiala gharana of thumri today? In India, Ajoy Chakrabarty, born in Kolkata in 1952 and a disciple of Bade Ghulam Ali Khan's son Munawar Ali Khan, sings thumri in the Patiala-Kasur line, and his daughter Kaushiki Chakraborty sings khayal and semi-classical forms. In Pakistan, Shafqat Amanat Ali Khan of the court family keeps its thumris. How does Patiala thumri differ from Benares thumri? Patiala thumri carries the fast, compressed taans of the Punjabi tappa, while [Benares](/mr-int/gharana/benares-gharana-thumri) thumri is the purab ang, built on bol banao, the phrase-by-phrase elaboration of the words. Bade Ghulam Ali Khan made his Punjab style by blending Punjab folk tunes with traditional features of the purab ang. Is there a separate Patiala thumri gharana? No. Thumri runs through both branches of the one Patiala gharana, alongside khayal: the Kasur line of Bade Ghulam Ali Khan and Barkat Ali Khan, and the court line of Amanat Ali Khan. Its founding story is told on the [Patiala khayal gharana](/mr-int/gharana/patiala-gharana-khayal) page. What did tappa give the Patiala gharana? The Punjabi tappa gave the Patiala gharana its fast, compressed taans and much of its ornament. Bade Ghulam Ali Khan kept that taan structure in his thumri as well as his khayal, so the tappa shaped both sides of the gharana. Who spread Patiala thumri? Bade Ghulam Ali Khan became the face of the Patiala gharana, and compact renditions of his thumris circulated as records. His brother Barkat Ali Khan left a long-playing record of thumris in Pakistan, and in Calcutta Ajoy Chakrabarty carries the line on. Have more questions? Contact our support team and we'll be happy to help!