भैरवी

स्वरलिपी

S r g m P d n Ṡ | Ṡ n d P m g r S

थाट: Bhairavi early_morning Sampoorna-Sampoorna

Universal

Eternal

वादी: Madhyam (m)

संवादी: Shadaj (S)

राग भैरवी ही सकाळची स्वरमालिका आणि "रागांची राणी" आहे. सर्व चार कोमल स्वर वापरून, ही भैरवी ठाटाची उत्कृष्ट नमुना खोल भक्ती व्यक्त करते. ठुमरी आणि मैफिलीच्या समारोपासाठी आदर्श.

महत्त्वाची माहिती

थाट (मेळ)

Bhairavi

सादरीकरणाची वेळ

Early_morning

जाती (स्वरसंख्या)

Sampoorna-sampoorna

वादी (प्रमुख स्वर)

Madhyam (m)

संवादी (सहायक स्वर)

Shadaj (S)

Mood/Rasa

भक्ती (भक्तिपूर्ण) आणि शांती (शांतिपूर्ण) भावना, जरी ती अर्ध-शास्त्रीय स्वरूपात विशेषत: शृंगार (रोमँटिक) तळमळ व्यक्त करण्यासाठी पुरेशी बहुमुखी आहे

Origins & Context

राग भैरवी बद्दल काहीतरी खास आहे. अनेकदा रागांची राणी म्हटली जाते, हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीतामध्ये ती कालातीत आणि अद्वितीय असे स्थान धारण करते. या रागाबद्दल जे आकर्षक आहे ते म्हणजे तो सर्व चार कोमल स्वर, ऋषभ, गंधार, धैवत आणि निषाद यांना एकत्र विणतो, उदासी आणि शांतीचा आवाज तयार करतो. तांत्रिकदृष्ट्या हा सकाळचा राग असला तरी, भैरवी पारंपरिकपणे कोणत्याही मैफिलीच्या शेवटी, तासाची पर्वा न करता, निरोप देण्याचा कोमल, सुंदर मार्ग म्हणून वाजवली जाते.

भैरवीबद्दल जे आकर्षक आहे ते म्हणजे ती सर्व सात स्वर वापरते, आरोहण आणि अवरोहण, मध्यम आणि षडज त्याच्या केंद्रस्थानी. हा एक राग आहे जो तुम्हाला अनेक प्रकारे हलवू शकतो, कधीकधी शांती आणतो, कधीकधी भक्ती आणि कधीकधी प्रणयाचा स्पर्श. प्रत्येक वेळी आपण ऐकतो, आपल्याला त्याच्या स्वरांमध्ये गुंतलेली नवीन भावना आढळू शकते.

आजकाल, तुम्ही अनेकदा मिश्र भैरवी ऐकाल, जिथे अधिक रंग जोडण्यासाठी काही शुद्ध स्वर विणलेले असतात. त्याचा प्रभाव सर्वत्र आहे, आत्मपूर्ण ठुमरी, हृदयस्पर्शी भजनांमध्ये किंवा आपण मोठे झालेल्या अविस्मरणीय बॉलीवूड सुरांमध्ये. भैरवी संपूर्ण भारतीय उपखंडात सर्वात प्रिय आणि त्वरित ओळखण्यायोग्य रागांपैकी एक आहे हे आश्चर्यकारक नाही.

Bhairavi is not just a raga; it is a prayer. It is the beginning and the end of all music.

— Ustad Bismillah Khan
Legendary Shehnai maestro

तांत्रिक तपशील

सुरावटीची रचना आणि चलन

आरोह (चढ)

S r g m P d n Ṡ

अवरोह (उतार)

Ṡ n d P m g r S

पकड (ओळख वाक्प्रयोग)

m g r S , ṇ S r g m

Chalan (Movement)

S r S , ṇ S r g m , m P g m , g r S | g m d P , m d n Ṡ , n Ṡ ṙ Ṡ , n d P , m g r S

Tanpura Tuning

m - S - S - Ṣ

Additional Notes

प्राथमिक ट्युनिंग: m - S - S - Ṣ (वादीवर भर देण्यासाठी विशेषत: मध्यमला ट्यून केले जाते). मानक पर्यायी: P - S - S - Ṣ (विशिष्ट रचनेनुसार वापरले जाऊ शकते). मिश्र भैरवी संदर्भ: ट्यूनिंग स्थिर राहते, तर रागाचे लवचिक स्वरूप या ड्रोनवर अलंकार म्हणून सर्व 12 स्वर वापरण्याची परवानगी देते.

ध्वनिमुद्रणे आणि सादरीकरणे

दिग्गज कलाकारांकडून हा राग ऐका

आगामी ध्वनिमुद्रणे आणि सादरीकरणे येथे दाखवली जातील. लवकरच पुन्हा भेट द्या!

Phraseologies

राग भैरवी ची वाक्यरचना तिच्या अत्यंत सुरमेळ लवचिकतेने आणि कोणत्याही स्वरावर लांब, ध्यानात्मक विराम टिकवून ठेवण्याच्या क्षमतेने परिभाषित केली जाते. हालचाल मुख्यत्वे संपूर्ण (सात-स्वर) आहे परंतु स्वरांमधील मींड (ग्लिसांडो) वर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते, विशेषत: g पासून r आणि d पासून P पर्यंत, जे रागाला त्याचे वैशिष्ट्यपूर्ण पॅथॉस प्रदान करते. मध्यम (m) सुरमेळ अँकर म्हणून कार्य करते, तर वाक्यरचना अनेकदा षडज (S) ला अंतिम निराकरणाचा बिंदू मानते.

अधिक अभिव्यक्त मिश्र शैलीमध्ये, वाक्यरचनामध्ये अनेकदा सूक्ष्म "आकस्मिक" शुद्ध स्वर समाविष्ट असतात, सामान्यतः शुद्ध ऋषभ (R) आणि शुद्ध धैवत (D), मुख्य कोमल स्वरांकडे परत येण्यापूर्वी भावनिक तणाव वाढवणारा "सावली" प्रभाव तयार करण्यासाठी.

Common Phrases

ṇ S r g m , m g r S

Classifiers

Swara geometries, relationships, and classifications

Swara Geometries

Core Form:

S r g m P d n Ṡ

Reverse:

Ṡ n d P m g r S

Negative:

S R G m P D N Ṡ

Murchanas:

Shadaj Murchana: S r g m P d n Ṡ

Symmetries:

Amphi-Symmetry

आराखडा

Aroha Jati Sampurna

Avroh Jati Sampurna

Raganga (Family)

भैरव

Around the World

Global connections and equivalent scales

राग भैरवीचे पाश्चात्य संगीत समांतर फ्रिजियन मोड मध्ये आहे, युरोपीय सिद्धांतातील सर्वात जुने आणि सर्वात उत्तेजक स्केलपैकी एक. त्याच्या अल्प द्वितीय (सपाट 2री) आणि अल्प तृतीय द्वारे वैशिष्ट्यीकृत, हे स्केल खोल दुःख, आध्यात्मिक आकांक्षा आणि तीव्र उत्कटता व्यक्त करण्याच्या क्षमतेसाठी जागतिक स्तरावर प्रसिद्ध आहे.

त्याची अद्वितीय मध्यांतर रचना स्पेनमधील फ्लामेन्को संगीताचा आणि विविध मध्य पूर्वेतील मकामांचा आधारशिला आहे, ज्यामुळे ते जगातील सर्वात क्रॉस-सांस्कृतिक ओळखल्या जाणाऱ्या सुरमेळ चौकटींपैकी एक बनते.

Western Classical

Phrygian Mode

E F G A B C D E

A dark, soulful minor-type scale known for its tension-heavy "flat second" interval.

Middle Eastern

Maqam Kurd

D Eb F G A Bb C D

A fundamental scale in Arabic music is used to evoke feelings of profound love and longing.

Ancient Greek

Dorian (Greek)

E D C B A G F E

An ancient descending series of notes that mirrors the emotional gravity found in Bhairavi.