तेजस्विनी दिगंबर वर्णेकर

तेजस्विनी वर्णेकर हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायनातील एक नामवंत कलावंत आहेत. रागाच्या खोलवर संयमाने जाणे, स्वरसाधना, आणि मंच व अध्ययन दोन्ही बाबतींतली विचारी पकड़ यांसाठी त्यांचे गायन ओळखले जाते. दोन दशकांहून जास्त वर्षांच्या निष्ठेने केलेल्या रियाजामुळे त्यांचे संगीत परंपरेच्या पायावर पक्के रुजले आहे; त्याच वेळी आजची संवेदनाही त्यात झळकते.

त्यांनी बनारस हिंदू विद्यापीठ (BHU) येथून हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीतात सुवर्णपदक मिळवला आहे. ही संस्था भारतीय कलांच्या विद्वत्तापूर्ण अभ्यासासाठी नावाजलेली आहे. ऑल इंडिया रेडिओने त्यांना ग्रेडेड कलावंत म्हणून मान्यता दिली आहे; ही मान्यता त्यांचा सातत्यपूर्ण रियाज आणि शास्त्रीय संगीतातील योगदानाची चाहूल करून देते.

हिंदुस्थानी परंपरेतील मान्यवर गुरूंच्या सान्निध्यात त्यांचे शिक्षण घडले आहे. रागव्याकरण, लयकारी आणि भावाच्या सूक्ष्मतांशी त्यांच्या संगीत-प्रवासाची जवळीकता स्पष्ट जाणवते. मंचावर त्या राग धीराने आणि स्पष्टपणे उलगडतात; श्रोत्यांना चिंतनाच्या जागेची संधी देतात आणि ताजेपणाचा अनुभवही मिळतो. त्यांच्या रेपर्टोइरमध्ये पारंपरिक ख्यालाशिवाय उपशास्त्रीय आणि भक्तिरचनाही आहेत, आणि ह्या सर्वांना त्या सारख्याच गांभीर्याने सादर करतात.

तेजस्विनी यांनी भारत आणि परदेशातील प्रमुख संगीत महोत्सव आणि मैफिलींच्या मंचावर सादरीकरणे केली आहेत. विविध श्रोत्यांशी जुळतानाही त्या शास्त्रीय मर्यादा सोडत नाहीत. त्यांच्या सादरीकरणात बौद्धिक बांधणी आणि भावाच्या उस्फूर्त प्रवाहात संतुलन जाणवते; यामुळे शास्त्रीय चौकटीत कोणताही मोडतोड न करताच त्यांचे गायन वेगवेगळ्या श्रोत्यांपर्यंत पोहोचते.

शिक्षक आणि मार्गदर्शक म्हणून त्या संगीतकारांच्या पुढील पिढीला घडविण्यास पूर्णपणे वाहिलेल्या आहेत. त्यांच्या अध्यापनात शिस्तबद्ध रियाज, रागाच्या चौकटीची निर्मळ जाणीव आणि प्रत्येक शिष्याचा स्वतःचा स्वर घडवणे यावर भर दिला जातो. कलाकाराच्या दीर्घ संगीत-यात्रेवर त्यांचा विश्वास आहे, आणि जे त्या शिकवतात तेच त्या रोजच्या रियाजात जगत असतात.

तेजस्विनी यांचा कलासुधाच्या अनेक उपक्रमांशी जवळचा संबंध आहे. पुर्वी महोत्सवात त्यांचा सहभाग आणि कलासुधाच्या अकादमीचा आराखडा घडविण्यातही त्यांची सक्रिय भूमिका आहे. सादरीकरणे, सहकार्ये आणि शैक्षणिक आखणी यांच्या मार्फत त्या कलासुधाच्या उद्दिष्टाला हातभार लावत आहेत; हे उद्दिष्ट युनायटेड किंगडम आणि त्यापलिकडील देशांमधील भारतीय शास्त्रीय संगीतासाठी टिकाऊ, उच्च-दर्जाचे मंच उभारणे हे आहे.