तेजस्विनी दिगंबर वर्णेकर

तेजस्विनी वर्णेकर हिन्दुस्थानी शास्त्रीय गायनकी एक सम्मानित कलाकार हुन्। रागको गहिराइमा धैर्यपूर्वक पौग्ने, स्वरसाधनामा अनुशासन, र मञ्च र सिकाइ दुवैमा विचारशील पकडका कारण इन्को गायनलाई चिनिन्छ। दुई दशकभन्दा बढी निष्ठापूर्ण रियाजले इन्को संगीतलाई परम्पराको आधारमा दरिलो बनाएको छ; सँगै आजको संवेदनापनि सोही गायनमा झल्किन्छ।

इनिले बनारस हिन्दू विश्वविद्यालय (BHU) बाट हिन्दुस्थानी शास्त्रीय संगीतमा स्वर्ण पदक प्राप्त गरेकी छिन्। यो संस्था भारतीय कलाको विद्वत्तापूर्ण अध्ययनका लागि नामुद छ। अल इन्डिया रेडियोले इनलाई ग्रेडेड कलाकारका रूपमा मान्यता दिएको छ; यसले इन्को निरन्तर रियाज र शास्त्रीय संगीतमा दिनुभएको योगदानको साक्षी दिन्छ।

हिन्दुस्थानी परम्पराका विशिष्ट गुरुहरूको छायामा इन्को शिक्षा हुर्किन्छ। राग व्याकरण, लयकारी र भावके सूक्ष्मतासँग इन्को संगीत-यात्राको नजिकको सम्बन्ध स्पष्ट अनुभव हुन्छ। मञ्चमा इनीहरूले रागलाई धैर्य र स्पष्टतासाथ खोल्छन्, श्रोताहरूलाई मननको ठाऊँ र ताजगी दुवै दिन्छन्। इन्को रेपर्टोइरमा परम्परागत ख्यालसंगै अर्ध-शास्त्रीय र भक्ति रचनाहरू पनि छन्, र इनीहरूले जम्मैलाई समान गाम्भीर्यसाथ प्रस्तुत गर्छन्।

तेजस्विनीले भारत र विदेशका प्रमुख संगीत महोत्सव र महफिलका मञ्चमा प्रस्तुति दिइसकेकी छन्। विविध श्रोतासँग जोडिँदा पनि इनीहरूले शास्त्रीय मर्यादा त्याग्नु भएको छैन। इन्को प्रस्तुतिमा बौद्धिक संरचना र भावको स्वाभाविक प्रवाहबिचको सन्तुलन स्पष्ट देखिन्छ; यसैकारण शास्त्रीय चौकटोमा कुनै समझौता नगरिकनै इन्को गायन विविध श्रोतासम्म पुग्छ।

शिक्षक र मार्गदर्शकका रूपमा इनीहरू संगीतज्ञहरूको पछिल्लो पुस्तालाई हुर्काउनका लागि पूर्ण रूपमा समर्पित छन्। इन्को अध्यापनमा अनुशासित रियाज, रागको चौकटोको स्पष्ट बोध, र प्रत्येक शिष्यको आफ्नो स्वर निर्माणमा जोड दिइन्छ। कलाकारको दीर्घकालीन संगीत-यात्रामा इन्को विश्वास छ; जस्तो इनीहरू पढाउनुहुन्छ, त्यसैलाई आफैंले दैनिक रियाजमा बाँचेका छन्।

तेजस्विनीको कलासुधाका विभिन्न अभियानहरूसँग नजिकको सम्बन्ध छ। पुर्वी फेस्टिभल मा इन्को सहभागिता र कलासुधाको बन्दै गरेको एकेडमी ढाँचा निर्माणमा पनि इन्को सक्रिय भूमिका छ। प्रस्तुति, सहकार्य र शैक्षिक योजनाप्रतिमार्फत इनीहरूले कलासुधाको लक्ष्यलाई योगदान दिइरहनुभएको छ; यो लक्ष्य युनाइटेड किंगडम र त्यहाँबाहिरका देशहरूमा भारतीय शास्त्रीय संगीतका लागि टिकाउ, उच्च-स्तरका मञ्च निर्माण गर्नु हो।