ଭୂପାଳୀ

भूपाली

ସ୍ୱରଲିପି

S R G P D S' | S' D P G R S

ଠାଟ: Kalyan evening Audava-Audava
ବାଦୀ: Gandhar (G)
ସମ୍ବାଦୀ: Dhaivat (D)
କଲ୍ୟାଣ ଠାଟଠାରୁ ଭୂପାଳୀ, ପଞ୍ଚସ୍ୱରୀ ଗଠନ ଏବଂ ପୂର୍ବାଙ୍ଗ ଅଭିମୁଖୀକରଣ ସହିତ ଏକ ସାଂଝ ରାଗ ।

ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

ଠାଟ (ମେଳ)
Kalyan
ପରିବେଷଣର ସମୟ
Evening
ଜାତି (ସ୍ୱର ସଂଖ୍ୟା)
Audava-audava
ବାଦୀ (ପ୍ରଧାନ ସ୍ୱର)
Gandhar (G)
ସମ୍ବାଦୀ (ସହାୟକ ସ୍ୱର)
Dhaivat (D)

Origins & Context

ଭୂପାଳୀ, ଯାହାକୁ ଭୂପା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ହେଉଛି ବିଷାଦ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ଏକ ସାଧାରଣ ସାଂଝ ରାଗ । ଏହାକୁ "ଭୂପାଳୀ" ନାମିତ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ, କାରଣ ଏହି ରାଗ ଭୂପା ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସିଛି, ଯାହା ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ ନିକଟରେ ଅଛି । ତେଣୁ, ଚୀନ, ଭୁଟାନ ଏବଂ ନେପାଳର ସଙ୍ଗୀତ ସମସ୍ତେ ସେମାନଙ୍କ ସୁରରେ ସେହି ସୁରମୟ ଆକୃତି ଥିବା ପରି ମନେହୁଏ ।

ରାଗ ଭୂପାଳୀ ବେଳେବେଳେ ରାଗ ଦେଶକାର ସହିତ ଦ୍ୱନ୍ଦିତ ହୁଏ, ଯେହେତୁ ଉଭୟ ରାଗ ସମାନ ସ୍ୱର ସେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଦେଶକାର, ତଥାପି, ଏକ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱରୂପ ଅଛି, ଯାହା ଏହାକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ରାଗ କରେ । ଏହି ରାଗର ଧ୍ୟାନ ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧ, ବା ପୂର୍ବାଙ୍ଗ ଉପରେ, ଯେତେବେଳେ ଦେଶକାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଦ୍ଧ, ବା ଉତ୍ତରାଙ୍ଗ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଏ ।

ବୈଷୟିକ ବିବରଣୀ

ସ୍ୱରର ଗଠନ ଓ ଚଳନ

ଆରୋହ (ଆରୋହଣ)

S R G P D S'

ଅବରୋହ (ଅବରୋହଣ)

S' D P G R S

ପକଡ଼ (ଚିହ୍ନଟ ବାକ୍ୟାଂଶ)

S G R S 'D S R G

ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ

ଗୁଣୀ କଳାକାରଙ୍କ ପରିବେଷଣରେ ଏହି ରାଗ ଶୁଣନ୍ତୁ

ଆଗାମୀ ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ ଏଠାରେ ଦେଖାଯିବ। ଶୀଘ୍ର ପୁଣି ଦେଖନ୍ତୁ!