ବିଲାସଖାନୀ ତୋଡ଼ୀ

बिलासखानी तोड़ी

ସ୍ୱରଲିପି

S r g P d S' | S' r' n d m g r g r S

ଠାଟ: Bhairavi morning Audava-Sampoorna
ବାଦୀ: Dhaivat (d)
ସମ୍ବାଦୀ: Gandhar (g)
ଭୈରବୀ/ତୋଡ଼ୀ ଠାଟଠାରୁ ବିଲାସଖାନୀ ତୋଡ଼ୀ, ମିୟାଁ ତାନସେନଙ୍କ ପୁଅ ବିଲାସ୍ ଖାନଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ।

ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

ଠାଟ (ମେଳ)
Bhairavi
ପରିବେଷଣର ସମୟ
Morning
ଜାତି (ସ୍ୱର ସଂଖ୍ୟା)
Audava-sampoorna
ବାଦୀ (ପ୍ରଧାନ ସ୍ୱର)
Dhaivat (d)
ସମ୍ବାଦୀ (ସହାୟକ ସ୍ୱର)
Gandhar (g)

Origins & Context

ବିଲାସଖାନୀ ତୋଡ଼ୀ ହେଉଛି ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ରାଗ, ଯେହେତୁ ଏଥିରୁ ଅନେକ ଦ୍ୱନ୍ଦ ଆସିଛି । ଏହି ରାଗ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ରାଗ ହନୁମାନ ତୋଡ଼ୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯାହା ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ଭୈରବୀର କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସମତୁଲ୍ୟ । ଯଦିଓ, ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂଗୀତକାର ମିୟାଁ ତାନସେନଙ୍କ ପୁଅ ବିଲାସ୍ ଖାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇନଥିଲା, ତେଣୁ "ବିଲାସ୍-ଖାନୀ ତୋଡ଼ୀ" ନାମ ।

ରାଗର ଫର୍ମାଟ୍ ସ୍ୱର ଭାବରେ ଭୈରବୀ ଥିବା ରାଗଗୁଡ଼ିକ (କୌଣସି ତୀବ୍ର ମା ନାହିଁ) ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ, କିନ୍ତୁ ତୋଡ଼ୀର ପ୍ରବାହ ଅଛି । ଭୂପାଲ ତୋଡ଼ୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫର୍ମାଟ୍ରେ ଅଛି ।

ବୈଷୟିକ ବିବରଣୀ

ସ୍ୱରର ଗଠନ ଓ ଚଳନ

ଆରୋହ (ଆରୋହଣ)

S r g P d S'

ଅବରୋହ (ଅବରୋହଣ)

S' r' n d,m P d n d m g r g r S

ପକଡ଼ (ଚିହ୍ନଟ ବାକ୍ୟାଂଶ)

S' r' n d,m P d n d m g r g r S

ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ

ଗୁଣୀ କଳାକାରଙ୍କ ପରିବେଷଣରେ ଏହି ରାଗ ଶୁଣନ୍ତୁ

ଆଗାମୀ ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ ଏଠାରେ ଦେଖାଯିବ। ଶୀଘ୍ର ପୁଣି ଦେଖନ୍ତୁ!