ଦୁର୍ଗା
दुर्गा
S R G P D S' | S' D P G R S
Origins & Context
ରାଗ ଦୁର୍ଗା ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ଏକ ପ୍ରିୟ ପଞ୍ଚସ୍ୱରୀ ରାଗ । ଏହାର ନିର୍ମଳ ସରଳତା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗଭୀରତା ପାଇଁ ଉଦ୍ଯାପିତ, ଦୁର୍ଗା କେବଳ ଏକ ମେଲୋଡିକ ଫ୍ରେମୱର୍କ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ଧ୍ୟାନାତ୍ମକ ଯାତ୍ରା, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗୀତ, ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
ବିଲାୱଲ ଠାଟର ଏକ ରତ୍ନ ହୋଇ, ରାଗ ଦୁର୍ଗା କେବଳ ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ୱର ବ୍ୟବହାର କରେ କିନ୍ତୁ ଏହା ସମୃଦ୍ଧ ସାଂଗୀତିକ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହାର ଆରୋହ (ଆରୋହଣ) ଏବଂ ଅବରୋହ (ଅବରୋହଣ) ଉଭୟରେ ମା (ମଧ୍ୟମ) ଏବଂ ନି (ନିଷାଦ) ବାଦ ଦିଆଯାଏ, ଯାହା ରେ (ଋଷଭ), ଗା (ଗାନ୍ଧାର), ପା (ପଞ୍ଚମ), ଏବଂ ଧା (ଧୈବତ) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ହାର୍ମୋନିକ ନୃତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ବୈଷୟିକ ବିବରଣୀ
ସ୍ୱରର ଗଠନ ଓ ଚଳନ
ଆରୋହ (ଆରୋହଣ)
S R G P D S'
ଅବରୋହ (ଅବରୋହଣ)
S' D P G R S
ପକଡ଼ (ଚିହ୍ନଟ ବାକ୍ୟାଂଶ)
S G R P D P G R S
ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ
ଗୁଣୀ କଳାକାରଙ୍କ ପରିବେଷଣରେ ଏହି ରାଗ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଆଗାମୀ ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ ଏଠାରେ ଦେଖାଯିବ। ଶୀଘ୍ର ପୁଣି ଦେଖନ୍ତୁ!