ଖମାଜ

खमाज

ସ୍ୱରଲିପି

S G m P D N S' | S' n D P m G R S

ଠାଟ: Khamaj night Shadava-Sampoorna
ବାଦୀ: Gandhar (G)
ସମ୍ବାଦୀ: Nishad (N)
ଖମାଜ ଠାଟଠାରୁ ଖମାଜ, ବଙ୍ଗଳା ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ ଭକ୍ତିମୂଳକ ସଙ୍ଗୀତରେ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହୃତ ।

ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

ଠାଟ (ମେଳ)
Khamaj
ପରିବେଷଣର ସମୟ
Night
ଜାତି (ସ୍ୱର ସଂଖ୍ୟା)
Shadava-sampoorna
ବାଦୀ (ପ୍ରଧାନ ସ୍ୱର)
Gandhar (G)
ସମ୍ବାଦୀ (ସହାୟକ ସ୍ୱର)
Nishad (N)

Origins & Context

ଖମାଜ ହେଉଛି ଖମାଜ ଠାଟର ପ୍ରତିନିଧି । ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ ଯେ ଏହି ରାଗ ଏହାର ଠାଟର ସ୍କେଲଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଯେ ଶୁଦ୍ଧ ନି ଆରୋହରେ ଏକ ମାନକ ସ୍ୱର ।

ଏହି ରାଗ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରଚନାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ବିଶେଷତଃ ବଙ୍ଗଳା ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ ଭକ୍ତିମୂଳକ ସଙ୍ଗୀତରେ । ରାଗ କାଫି ପରି, ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଗାୟନ କରାଯାଇପାରେ, ତଥାପି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ ହେଉଛି ଷଷ୍ଠ ପ୍ରହରରେ ଏହାକୁ ଗାଇବା ।

ବୈଷୟିକ ବିବରଣୀ

ସ୍ୱରର ଗଠନ ଓ ଚଳନ

ଆରୋହ (ଆରୋହଣ)

S G m P D N S'

ଅବରୋହ (ଅବରୋହଣ)

S' n D P m G R S

ପକଡ଼ (ଚିହ୍ନଟ ବାକ୍ୟାଂଶ)

G m P n D m P D m G

ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ

ଗୁଣୀ କଳାକାରଙ୍କ ପରିବେଷଣରେ ଏହି ରାଗ ଶୁଣନ୍ତୁ

ଆଗାମୀ ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ ଏଠାରେ ଦେଖାଯିବ। ଶୀଘ୍ର ପୁଣି ଦେଖନ୍ତୁ!