ପୂର୍ବୀ

पूर्वी

ସ୍ୱରଲିପି

N r G M d N S' | S' r' N d P M G m G M G r S'

ଠାଟ: Purvi evening Shadava-Sampoorna
ବାଦୀ: Gandhar (G)
ସମ୍ବାଦୀ: Nishad (N)
ପୂର୍ବୀ ଠାଟଠାରୁ ପୂର୍ବୀ, ବିରଳ ଶୁଦ୍ଧ ମା ବ୍ୟବହାର ସହିତ ପ୍ରତିନିଧି ରାଗ ।

ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ

ଠାଟ (ମେଳ)
Purvi
ପରିବେଷଣର ସମୟ
Evening
ଜାତି (ସ୍ୱର ସଂଖ୍ୟା)
Shadava-sampoorna
ବାଦୀ (ପ୍ରଧାନ ସ୍ୱର)
Gandhar (G)
ସମ୍ବାଦୀ (ସହାୟକ ସ୍ୱର)
Nishad (N)

Origins & Context

ପୂର୍ବୀ, ଏକ ବିରଳ ରାଗ, ହେଉଛି ପୂର୍ବୀ ଠାଟର ପ୍ରତିନିଧି । ଏହି ରାଗ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୀତ ହେଉଛି "ମୀରା" ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ "କରୁଣା ସୁନୋ ଶ୍ୟାମ ମୋରେ" ନାମକ ।

ରାଗ ଏକ ସମାନ ରାଗ "ପୁରିୟା ଧନାଶ୍ରୀ" ପରି । ଦଶ ଠାଟର ଉଦ୍ଭାବକ, ବିଷ୍ଣୁ ନାରାୟଣ ଭାତଖଣ୍ଡେ, ରାଗ "ଯାହା କୋମଲ ରେ ଏବଂ କୋମଲ ଧା ସହିତ ଯମନ ସଦୃଶ" ର ପ୍ରତିନିଧି କେଉଁ ରାଗ ହେବ ସେ ବିଷୟରେ ବିତର୍କ କରିଥିଲେ । ପୁରିୟା ଧନାଶ୍ରୀ ହେଉଛି ଆଦର୍ଶ ପସନ୍ଦ; ତଥାପି, ସେହି ରାଗ ଦୁଇଟି ରାଗର ଫଳାଫଳ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ତେଣୁ, ପୂର୍ବୀ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା, ଯାହା ପୁରିୟା ଧନାଶ୍ରୀ ପରି ପ୍ରବାହ ଥିଲା, କେବଳ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ସହିତ: ସେଠାରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ମା କମ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା ।

ବୈଷୟିକ ବିବରଣୀ

ସ୍ୱରର ଗଠନ ଓ ଚଳନ

ଆରୋହ (ଆରୋହଣ)

N r G M d N S'

ଅବରୋହ (ଅବରୋହଣ)

S' r' N d P M G m G M G r S'

ପକଡ଼ (ଚିହ୍ନଟ ବାକ୍ୟାଂଶ)

P d P M G m G r G M G r S

ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ

ଗୁଣୀ କଳାକାରଙ୍କ ପରିବେଷଣରେ ଏହି ରାଗ ଶୁଣନ୍ତୁ

ଆଗାମୀ ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ ଏଠାରେ ଦେଖାଯିବ। ଶୀଘ୍ର ପୁଣି ଦେଖନ୍ତୁ!