ରାଗେଶ୍ରୀ
रागेश्री
S G m D n S' | S' n D G m R S
Origins & Context
ରାଗେଶ୍ରୀ ("ରାଗଗୁଡ଼ିକର ରାଣୀ") ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ସବୁଠାରୁ ମଧୁର ରାଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ରାଗ ରାଗେଶ୍ରୀ ପା କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବାଦ ଦିଏ, ଏହିପରି ମା ଉପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାର୍ମୋନିକ ବଳ ବିକଶିତ କରେ । ସା ଏବଂ ମା ର ହାରମୋନୀ, ଏବଂ ଧା ଏବଂ ଗା ର ହାରମୋନୀ, ଏକ ଅସାଧାରଣ ଜଟିଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହା ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ସାମଗ୍ରିକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
କେତେକ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଶୁଦ୍ଧ ନି ର ଅତି କମ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ରାଗର ସାର୍ବଭୌମିକତାକୁ ଜଳୀୟ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଏହି ରାଗ ଗଠନରେ ବାଗେଶ୍ରୀ ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ । ତଥାପି, ବାଗେଶ୍ରୀର କୋମଲ ଗା ଅଛି, ଏବଂ ପା ର ଗୋଟିଏ ସାମାନ୍ୟ ଉଦାହରଣ ଅଛି । ଏହି ରାଗର ପ୍ରକୃତି ଭକ୍ତିମୂଳକ । ଏହି ରାଗର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଚନା ହେଉଛି "ହେ ଗୋବିନ୍ଦ ହେ ଗୋପାଳ ହେ ଗୋବିନ୍ଦ ରଖୋ ସରଣ ।"
ବୈଷୟିକ ବିବରଣୀ
ସ୍ୱରର ଗଠନ ଓ ଚଳନ
ଆରୋହ (ଆରୋହଣ)
S G m D n S'
ଅବରୋହ (ଅବରୋହଣ)
S' n D G m R S
ପକଡ଼ (ଚିହ୍ନଟ ବାକ୍ୟାଂଶ)
G m D n S' n D G m R S 'n 'D S
ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ
ଗୁଣୀ କଳାକାରଙ୍କ ପରିବେଷଣରେ ଏହି ରାଗ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଆଗାମୀ ରେକର୍ଡିଂ ଓ ପରିବେଷଣ ଏଠାରେ ଦେଖାଯିବ। ଶୀଘ୍ର ପୁଣି ଦେଖନ୍ତୁ!