ਭੂਪਾਲੀ

भूपाली

ਸੁਰਲਿਪੀ

S R G P D S' | S' D P G R S

ਥਾਟ: Kalyan evening Audava-Audava
ਵਾਦੀ: Gandhar (G)
ਸੰਵਾਦੀ: Dhaivat (D)
ਕਲਿਆਣ ਥਾਟ ਤੋਂ ਭੂਪਾਲੀ, ਪੰਜ ਸੁਰੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਪੂਰਵੰਗ ਅਧਾਰਤ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਰਾਗ।

ਮੁੱਖ ਤੱਥ

ਥਾਟ (ਮੇਲ)
Kalyan
ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ
Evening
ਜਾਤੀ (ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ)
Audava-audava
ਵਾਦੀ (ਮੁੱਖ ਸੁਰ)
Gandhar (G)
ਸੰਵਾਦੀ (ਸਹਾਇਕ ਸੁਰ)
Dhaivat (D)

Origins & Context

ਭੂਪਾਲੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਭੂਪ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਨਾਮ "ਭੂਪਾਲੀ" ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਗ ਭੂਪ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਚੀਨ, ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸੁਰੀਲੀ ਸ਼ਕਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਰਾਗ ਭੂਪਾਲੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਗ ਦੇਸਕਾਰ ਨਾਲ ਉਲਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਰਾਗ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਸੁਰ ਸਮੂਹ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੇਸਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸਵਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰਾਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਫੋਕਸ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ, ਜਾਂ ਪੂਰਵੰਗ, 'ਤੇ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਸਕਾਰ ਦੂਜੇ ਅੱਧ, ਜਾਂ ਉੱਤਰੰਗ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤਕਨੀਕੀ ਵੇਰਵੇ

ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਚਲਨ

ਆਰੋਹ (ਚੜ੍ਹਾਈ)

S R G P D S'

ਅਵਰੋਹ (ਉਤਰਾਈ)

S' D P G R S

ਪਕੜ (ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ ਵਾਕੰਸ਼)

S G R S 'D S R G

ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ

ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਰਾਗ ਸੁਣੋ

ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਇੱਥੇ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਜਲਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਖੋ!