ਕਿਰਵਾਨੀ

किरवानी

ਸੁਰਲਿਪੀ

S R g m P d N S' | S' N d P m g R S

ਥਾਟ: Kirwani late_night Sampoorna-Sampoorna
Universal
Melancholic
ਵਾਦੀ: Pa (Pancham) or Re (Rishabh) depending on Gharana
ਸੰਵਾਦੀ: Sa (Shadja) or Pa (Pancham)
ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਰੂਪ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰਾਗ। ਕਰਨਾਟਕ ਮੇਲਕਰਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇਹ ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਮਾਈਨਰ ਸਕੇਲ (SRgmPdN) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਰੁਣਾ ਰਸ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਟੈਟਰਾਕੋਰਡਲ ਸੰਤੁਲਨ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ, ਇਹ ਆਪਣੀ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਤੱਥ

ਥਾਟ (ਮੇਲ)
Kirwani
ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ
Late_night
ਜਾਤੀ (ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ)
Sampoorna-sampoorna
ਵਾਦੀ (ਮੁੱਖ ਸੁਰ)
Pa (Pancham) or Re (Rishabh) depending on Gharana
ਸੰਵਾਦੀ (ਸਹਾਇਕ ਸੁਰ)
Sa (Shadja) or Pa (Pancham)
Mood/Rasa
ਗੰਭੀਰ, ਧਿਆਨਮਈ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਉਦਾਸੀ। ਕਰੁਣਾ (ਦਯਾ) ਅਤੇ ਭਕਤੀ (ਭਗਤੀ)।

Origins & Context

ਰਾਗ ਕਿਰਵਾਨੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਵਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੂਲ ਸੁਰ-ਸੀੜ੍ਹੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸੂਖਮਤਾ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਜੋੜੀ। ਕਿਰਵਾਨੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਰ ਰਾਤ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਉਦਾਸੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਗ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਹਾਵਤ ਹੈ, "ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਅਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੰਗੀਤ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।" 

ਕਿਰਵਾਨੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਰ-ਸੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਗਣਿਤਿਕ ਸਟੀਕਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਰਾਸ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਾਸੁਧਾ ਵਿਖੇ, ਅਸੀਂ ਕਿਰਵਾਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਗ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਾਲੀ ਗੁਣਵੱਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤਕਨੀਕੀ ਵੇਰਵੇ

ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਚਲਨ

ਆਰੋਹ (ਚੜ੍ਹਾਈ)

S R g m P d N S'

ਅਵਰੋਹ (ਉਤਰਾਈ)

S' N d P m g R S

ਪਕੜ (ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ ਵਾਕੰਸ਼)

g m P, d P, m g R S, .N R S

Tanpura Tuning

P—S—S—Sa

Additional Notes

P—S—S—Sa. ਪੰਚਮ ਡਰੋਨ ਵਾਦੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਗ ਦੀ ਸਮਰੂਪ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਡੂੰਘਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਕ ਕ੍ਰਮ: N—S—S—Sa (ਕੁਝ ਵਾਦਕਾਂ ਦੁਆਰਾ "ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਮਾਈਨਰ" ਤਣਾਅ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।

ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ

ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਰਾਗ ਸੁਣੋ

ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਇੱਥੇ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਜਲਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਖੋ!

Phraseologies

ਗਤੀ ਤਰਲ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ, ਟੇਢ਼ੇ-ਮੇਢੇ ਮੋੜਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਕਟੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। 

  • ਉਦਾਸ ਹੁੱਕ: g m P, d P, m g R S
  • ਚੜ੍ਹਦੀ ਪਹੁੰਚ: m P d N S'
  • ਦਸਤਖ਼ਤੀ ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ: .N R S (ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਰ N ਸਾ ਵੱਲ ਹੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ)।
  • ਚਲਨ: S R g m P, d P, m P d N S', S' N d P m g R S, .N R S

Classifiers

Swara geometries, relationships, and classifications

Swara Geometries

Core Form:
Linear & Symmetrical. A perfectly balanced minor scale (1,2,b3,4,5,b6,7).
Reverse:
Mirroring intervals yields Raag Bhairav (in terms of intervalic spacing from the top).
Negative:
Shadow scale uses r,G,M#,D,n, creating a bright, Lydian-style contrast to Kirwani's darkness.
Murchanas:
Shifting 'Sa' to 'g' reveals Raag Bhoop. Shifting to 'm' reveals Raag Bageshri.
Symmetries:
S−R−g−m is identical in structure to P−d−N−S′.

Structure

Aroha Jati Sampurna
Avroh Jati Sampurna

Raganga (Family)

Around the World

Global connections and equivalent scales

ਕਿਰਵਾਨੀ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਨਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਛਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਗ ਹੈ।

Western

Harmonic Minor

C−D−Eb−F−G−Ab−B

The quintessential scale for drama and tension in Western classical music.

Middle East

Makam Nahawand

C−D−Eb−F−G−Ab−B

One of the most popular Makams, used for soulful, nostalgic songs.

Jewish/Folk

Misheberak

1 - 2 - b3 - #4 - 5 - 6 - b7

A variation often used in Klezmer that shares Kirwani's emotional weight.