ਕਾਫੀ
<p>ਕਾਫ਼ੀ ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ, ਮਿੱਟੀ ਵਾਲਾ ਰਾਗੰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਮਲ ਗੰਧਾਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦਾ ਮੂਡ, ਰੋਮਾਂਸ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।</p>
Ragas in ਕਾਫੀ Family
4 ragas belonging to this lineage
ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ
बागेश्री
ਰਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਰਾਗ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ "ਵਿਰਹ" (ਤੜਫ਼) ਅਤੇ "ਸ਼ਿੰਗਾਰ" (ਪ੍ਰੇਮ) ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਫੀ ਥਾਟ ਰਚਨਾ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ, ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸਦੇ "ਵਕਰ" (ਟੇਢੇ) ਜੁਮੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸੁਰ-ਆਕਟੇਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਯਮ (M) ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ "ਠਹਿਰਨ" ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਛਾਵੇਂ ਅਤੇ ਨਰਮ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਧੁਨੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸੁਰ ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਬੰਗਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਮੱਧਯਮ (ਮਾ) 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿੱਥੇ ਬੰਗਾਲਾ ਮਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ "ਹਵਾਦਾਰ" ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡੂੰਘਾਈ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਕੋਮਲ ਨੀ ਤੋਂ ਮਾ ਵੱਲ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦਸਤਖ਼ਤੀ "ਹੁੱਕ" ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਧੁਨੀ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਲਾਸੁਧਾ ਵਿਖੇ, ਅਸੀਂ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਅੰਤਮ "ਰਾਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡੀ ਚੁੱਪ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
View Detailsਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ
बागेश्री
ਰਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਰਾਗ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ "ਵਿਰਹ" (ਤੜਫ਼) ਅਤੇ "ਸ਼ਿੰਗਾਰ" (ਪ੍ਰੇਮ) ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਫੀ ਥਾਟ ਰਚਨਾ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ, ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸਦੇ "ਵਕਰ" (ਟੇਢੇ) ਜੁਮੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸੁਰ-ਆਕਟੇਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਯਮ (M) ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ "ਠਹਿਰਨ" ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਛਾਵੇਂ ਅਤੇ ਨਰਮ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਧੁਨੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸੁਰ ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਬੰਗਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਮੱਧਯਮ (ਮਾ) 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿੱਥੇ ਬੰਗਾਲਾ ਮਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ "ਹਵਾਦਾਰ" ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡੂੰਘਾਈ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਕੋਮਲ ਨੀ ਤੋਂ ਮਾ ਵੱਲ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦਸਤਖ਼ਤੀ "ਹੁੱਕ" ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਧੁਨੀ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਲਾਸੁਧਾ ਵਿਖੇ, ਅਸੀਂ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਅੰਤਮ "ਰਾਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡੀ ਚੁੱਪ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
View Detailsਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ
बागेश्री
ਰਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਰਾਗ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ "ਵਿਰਹ" (ਤੜਫ਼) ਅਤੇ "ਸ਼ਿੰਗਾਰ" (ਪ੍ਰੇਮ) ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਫੀ ਥਾਟ ਰਚਨਾ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ, ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸਦੇ "ਵਕਰ" (ਟੇਢੇ) ਜੁਮੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸੁਰ-ਆਕਟੇਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਯਮ (M) ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ "ਠਹਿਰਨ" ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਛਾਵੇਂ ਅਤੇ ਨਰਮ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਧੁਨੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸੁਰ ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਬੰਗਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਮੱਧਯਮ (ਮਾ) 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿੱਥੇ ਬੰਗਾਲਾ ਮਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ "ਹਵਾਦਾਰ" ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡੂੰਘਾਈ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਕੋਮਲ ਨੀ ਤੋਂ ਮਾ ਵੱਲ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦਸਤਖ਼ਤੀ "ਹੁੱਕ" ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਧੁਨੀ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਲਾਸੁਧਾ ਵਿਖੇ, ਅਸੀਂ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਅੰਤਮ "ਰਾਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡੀ ਚੁੱਪ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
View Detailsਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ
बागेश्री
ਰਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਰਾਗ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ "ਵਿਰਹ" (ਤੜਫ਼) ਅਤੇ "ਸ਼ਿੰਗਾਰ" (ਪ੍ਰੇਮ) ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਫੀ ਥਾਟ ਰਚਨਾ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ, ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸਦੇ "ਵਕਰ" (ਟੇਢੇ) ਜੁਮੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸੁਰ-ਆਕਟੇਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਯਮ (M) ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ "ਠਹਿਰਨ" ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਛਾਵੇਂ ਅਤੇ ਨਰਮ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਧੁਨੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸੁਰ ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਬੰਗਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਮੱਧਯਮ (ਮਾ) 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿੱਥੇ ਬੰਗਾਲਾ ਮਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ "ਹਵਾਦਾਰ" ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡੂੰਘਾਈ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਕੋਮਲ ਨੀ ਤੋਂ ਮਾ ਵੱਲ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦਸਤਖ਼ਤੀ "ਹੁੱਕ" ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਧੁਨੀ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਲਾਸੁਧਾ ਵਿਖੇ, ਅਸੀਂ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਅੰਤਮ "ਰਾਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡੀ ਚੁੱਪ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
View Detailsਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ
बागेश्री
ਰਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਰਾਗ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ "ਵਿਰਹ" (ਤੜਫ਼) ਅਤੇ "ਸ਼ਿੰਗਾਰ" (ਪ੍ਰੇਮ) ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਫੀ ਥਾਟ ਰਚਨਾ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ, ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸਦੇ "ਵਕਰ" (ਟੇਢੇ) ਜੁਮੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸੁਰ-ਆਕਟੇਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਯਮ (M) ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ "ਠਹਿਰਨ" ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਛਾਵੇਂ ਅਤੇ ਨਰਮ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਧੁਨੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸੁਰ ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਬੰਗਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਮੱਧਯਮ (ਮਾ) 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿੱਥੇ ਬੰਗਾਲਾ ਮਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ "ਹਵਾਦਾਰ" ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡੂੰਘਾਈ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਕੋਮਲ ਨੀ ਤੋਂ ਮਾ ਵੱਲ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦਸਤਖ਼ਤੀ "ਹੁੱਕ" ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਧੁਨੀ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਲਾਸੁਧਾ ਵਿਖੇ, ਅਸੀਂ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਅੰਤਮ "ਰਾਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡੀ ਚੁੱਪ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
View Detailsਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ
बागेश्री
ਰਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਰਾਗ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ "ਵਿਰਹ" (ਤੜਫ਼) ਅਤੇ "ਸ਼ਿੰਗਾਰ" (ਪ੍ਰੇਮ) ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਫੀ ਥਾਟ ਰਚਨਾ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ, ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸਦੇ "ਵਕਰ" (ਟੇਢੇ) ਜੁਮੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸੁਰ-ਆਕਟੇਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਯਮ (M) ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ "ਠਹਿਰਨ" ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਛਾਵੇਂ ਅਤੇ ਨਰਮ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਧੁਨੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸੁਰ ਨੂੰ ਕੋਮਲ, ਲਗਭਗ ਦਰਦਨਾਕ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਬੰਗਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਮੱਧਯਮ (ਮਾ) 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿੱਥੇ ਬੰਗਾਲਾ ਮਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ "ਹਵਾਦਾਰ" ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡੂੰਘਾਈ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਕੋਮਲ ਨੀ ਤੋਂ ਮਾ ਵੱਲ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦਸਤਖ਼ਤੀ "ਹੁੱਕ" ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਧੁਨੀ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਲਾਸੁਧਾ ਵਿਖੇ, ਅਸੀਂ ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਅੰਤਮ "ਰਾਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡੀ ਚੁੱਪ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
View DetailsOrigins & Context
ਕਾਫ਼ੀ ਰਾਗੰਗਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਧੜਕਣ ਹੈ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਭੈਰਵ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਜਾਂ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਦਰਬਾਰੀ ਸ਼ਾਨ ਦੇ ਉਲਟ, ਕਾਫ਼ੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਰ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚ ਕਲਾ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਡੋਰਿਅਨ ਮੋਡ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਗੰਧਾਰ (g) ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਨਿਸ਼ਾਦ (n) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਜ ਖੇਤਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਧਰਤੀ) ਦੇ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਠੁਮਰੀ, ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਵਾਹਨ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਗੀਤਕਾਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਮਿਸ਼ਰਾ ਕਾਫ਼ੀ" ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਨੋਟ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਟੈਪੇਸਟ੍ਰੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਸੰਤ (ਬਸੰਤ) ਦੇ ਮੂਡ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੰਗ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਬੇਰੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਨਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ, ਕਾਫ਼ੀ ਰਾਗੰਗਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਖਿੜ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਰਾਗੰਗਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ (ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਪਿਆਰ), ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬਹੁਪੱਖੀਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੀਮਪਲਾਸੀ, ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਪਿਲੂ ਵਰਗੇ ਰਾਗਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਮਿਠਾਸ ਨਾਲ ਸੰਘਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਵਰਾ ਪੈਟਰਨ:
ਅਰੋਹਾ (ਚੜ੍ਹਦਾ): ਸਾ ਰੇ ਗ੍ ਮ ਪ ਧ੍ ਨਿ ਸਾ' (ਨੋਟ: ਸ਼ੁੱਧ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਈ ਵਾਰ g ਅਤੇ n ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਗੰਗਾ ਆਰਕੀਟਾਈਪ ਪੂਰੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ)
ਅਵਰੋਹ (ਉਤਰਦਾ ਹੋਇਆ): ਸਾ' ਨਿ ਧ ਪ ਮ ਗ੍ ਰੇ ਸਾ
"ਕਾਫ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਜਨੂੰਨ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਲ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Musical Characteristics
Common traits and techniques across this raga family