मूळ श्रेणी Carnatic Classical
ऐतिहासिक कालरेषा
कर्नाटक शास्त्रीय संगीतात व्हायोलिनचा इतिहास सांस्कृतिक संश्लेषणाचा अभ्यास आहे. वाद्य मूळ युरोपीय असले तरी दक्षिण भारतातील त्याचा आत्मा पूर्णपणे स्वदेशी आहे. १८व्या शतकातील मद्रास प्रेसिडेन्सी अभिलेखांच्या संशोधनावरून दिसते की व्हायोलिन भारतात ईस्ट इंडिया कंपनीच्या लष्करी वाद्यवृंदांद्वारे आले. तंजावर राजघराण्याच्या आणि दीक्षितार कुटुंबाच्या बौद्धिक कुतूहलाने त्याचे दक्षिण भारतीय संगीत वाद्यात रूपांतर केले.
बालुस्वामी दीक्षितार (१७८८-१८५८) यांना कर्नाटक मंचावर व्हायोलिन आणण्याचे श्रेय दिले जाते. त्या काळातील पडदेदार वीणेत नसलेली धीर स्वर निर्माण करण्याची वाद्याची क्षमता लक्षात घेऊन त्यांनी भारतीय सौंदर्यशास्त्राला अनुकूल बसलेली वादनशैली स्वीकारली. उजव्या घोट्यावर स्क्रोल ठेवून मांडी घालून बसून, त्यांनी डाव्या हाताला भारतीय पारंपारिक संगीताची व्याख्या करणाऱ्या जलद, सूक्ष्मस्वर सरकणांसाठी आवश्यक स्थिरता दिली.
१७९०
ब्रिटिश लष्करी संगीतकार मद्रासमध्ये मोर्चे आणि सामाजिक नृत्यांसाठी व्हायोलिन वापरतात.
१८००
बालुस्वामी दीक्षितार यांची दरबारी संगीतकार म्हणून नेमणूक होते आणि ते कर्नाटक शिक्षणपद्धतीने व्हायोलिन शिकवू लागतात.
१८४०
तंजावर चौकडीतील वडिवेलू व्हायोलिनवादक म्हणून दंतकथेचा दर्जा प्राप्त करतात आणि वाद्याला मुख्य प्रवाहातील भरतनाट्यम आणि मैफल परिक्षेत्रात आणतात.
१९००
व्हायोलिन अधिकृतपणे वीणा आणि स्वरबतच्या जागी गायकांसाठी पसंतीचे स्वरवादन साथसंगत बनते.
१९५०
लालगुडी जयरामन, एम.एस. गोपालकृष्णन आणि टी.एन. कृष्णन यांसारखे मास्टर्स वाद्याला गायन सादरीकरणाच्या समान एकल दर्जापर्यंत उंचावतात.
वादन तंत्रे
अनुनादासाठी स्वरलहर
पाश्चात्य G-D-A-E स्वरलहरीच्या विपरीत, कर्नाटक व्हायोलिन षड्ज-पंचम पद्धती वापरते. जर कलाकाराचा आधार स्वर (आधार षड्ज) C असेल, तर तारा C-G-C-G अशा लावल्या जातात.
सूक्ष्मस्वर संचालन
पडद्यांची अनुपस्थिती कलाकाराला कर्नाटक पद्धतीच्या २२ श्रुतींचा शोध घेण्यास अनुमती देते. डाव्या हाताचे "सरकणे" तंत्र कंपित गमक निर्माण करण्यासाठी "दाब गज" तंत्राशी समन्वयित केले जाते.
गज गतिशास्त्र
पाश्चात्य शैलींमध्ये सामान्य असलेल्या स्टॅकाटो खंडांना टाळून, गायकाच्या श्वासाचे प्रतिबिंबित करणाऱ्या दीर्घ, अखंडित गज फटक्यांवर लक्ष केंद्रित केले जाते.
प्रावीण्याचा प्रवास
या कलाप्रकारात प्रावीण्य मिळवण्यासाठी हा सुनियोजित प्रवास अनुसरा
प्राथमिक धडे
गमक पाया
वर्णम टप्पा
मनोधर्म संगीतम
संबंधित कलाप्रकार
मागील सादरीकरणे
Featured Artists
Renowned performers of this discipline