Sitar

Een professionele sitar is een wonder van organische techniek. De basis van het instrument is de Tumba (resonator), gemaakt van een grote, gedroogde kalebas (Lagenaria siceraria). Bij KalaSudha betrekken wij onze kalebassen uitsluitend uit de regio Miraj in Maharashtra, waar bodem en klimaat kalebassen voortbrengen met de dikke, gelijkmatige wanden die nodig zijn voor een superieure geluidsprojectie. 

De Tabli (klankbord) is het belangrijkste onderdeel voor de geluidskwaliteit. Hij wordt met de hand gesneden uit goed gedroogd Toon (Indiaas mahonie) van minstens 15 jaar oud. De dikte van de Tabli vraagt om een nauwkeurige gradatie; hij moet sterk genoeg zijn om de neerwaartse druk van de kam te dragen, die de spanning van meer dan 20 snaren torst, en tegelijk soepel genoeg om bij de minste aanraking te trillen. Onze bouwers gebruiken traditionele handschaven om de houtnerf precies uit te lijnen voor maximale resonantie.

Het kenmerk van de sitar is zijn unieke 'zoemende' of 'snerpende' klank. Die klank ontstaat uit de Jawari, de fijne vormgeving van de hoofdkam, en niet uit de snaren zelf. De kam, doorgaans van kamelenbot of hertengewei, krijgt een lichte, eigen kromming. Wanneer de snaar trilt, strijkt hij langs dit platte vlak en brengt een rijke reeks boventonen voort. 

Een 'diepe Jawari' geeft een zeer resonante, zoemende klank, geliefd bij de school van Vilayat Khan, terwijl een 'gesloten Jawari' een helderdere, klokachtige klank geeft, geliefd bij de Ravi Shankar-school. Bij KalaSudha bieden wij Jawari op maat, zodat de professional de 'stem' van zijn instrument kan afstemmen op de eisen van zijn gharana. Dankzij deze technische maatwerkbenadering zijn wij een erkend adres voor zowel Noord- als Zuid-Indiase instrumenten.

De sitar gebruikt een complex geheel van snaren in staal, messing en brons. De hoofdsnaar is doorgaans van hoogwaardig staal, om het trekken van noten tot vijf halve tonen op één fret te weerstaan. De Taraf (meeklinkende snaren) worden gestemd op de noten van de raga en trillen vanzelf wanneer de bijbehorende noot op de hoofdsnaar klinkt. 

Deze meeklinkende resonantie geeft de sitar zijn 'hemelse' aura. Vanuit zakelijk oogpunt zijn de kwaliteit van de snaren en de nauwkeurigheid van de Kuntis (stemschroeven) van groot belang. Onze instrumenten hebben schroeven van fijn palissander of ebbenhout, met de hand in de hals gepast via een frictievergrendeling, die de sitar gestemd houdt, zelfs onder de hitte van het podiumlicht. 

Een professionele sitar is een waardevol bezit dat zorgvuldig onderhoud vraagt. Doordat hij van organische materialen is gemaakt, kalebas, hout, bot en zijde, is hij zeer gevoelig voor vocht. Wij geven onze klanten een uitgebreide onderhoudsgids, met nadruk op het gebruik van digitale hygrometers en speciale koffers. 

Voor het Verenigd Koninkrijk en internationale markten bieden wij 'klimaatbehandelde' instrumenten. Deze sitars zijn gewend gemaakt aan een lagere luchtvochtigheid, zodat de Tumba niet barst en de Tabli niet kromtrekt. Wij zijn ook gespecialiseerd in de Gulu-verbinding, waar de hals de kalebas ontmoet. Dit is het kwetsbaarste punt van de sitar; bij onze professionele modellen wordt de Gulu versterkt, zodat het instrument internationale reizen en wisselend klimaat doorstaat.