ਮੂਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ Hindustani Classical
ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ
ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਵਾਇਲਨ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ: ਸਾਰੰਗੀ ਦਾ ਦਬਦਬਾ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ, ਸਾਰੰਗੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ। ਵਾਇਲਨ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ, "ਸਾਫ਼" ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਵਧੀਆ ਟਿਊਨਿੰਗ ਸਥਿਰਤਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਵਾਇਲਨ ਗਵਾਲੀਅਰ ਅਤੇ ਮੈਹਰ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਤਾਦਾਂ ਨੇ ਬੀਨ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਮੀੰਡ (ਗਲਾਈਡ) ਅਤੇ ਖ਼ਿਆਲ ਦੀਆਂ ਗਾਇਕੀ ਸੂਖ਼ਮਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ।
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਵਾਇਲਨ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਰਸਮੀਕਰਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਡਿਤ ਵੀ.ਜੀ. ਜੋਗ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਸੁਰੀਲੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਲਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਕਾਰਨਾਟਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮੱਧਮ, "ਛਾਤੀਦਾਰ" ਗੂੰਜ ਵੱਲ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਗਾਇਕ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਜ਼ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸਪਤਕਾਂ (ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸਪਤਕ) 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1910
ਅੱਲਾਦੀਆ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰਾਂ ਲਈ ਵਾਇਲਨ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1930
ਗਜਾਨਨਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ ਵਾਇਲਨ 'ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣਾ ਗਾਇਕੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਿਆਂ।
1950
ਵੀ.ਜੀ. ਜੋਗ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਵਾਇਲਨ ਨੂੰ ਏਕਲ ਸਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ।
1970
ਯੇਹੂਦੀ ਮੇਨੂਹਿਨ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਉਸਤਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਵਾਇਲਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
1990
ਆਲਾਪ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜ-ਤਾਰ ਵਾਇਲਨ ਅਤੇ ਐਂਪਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ।
ਵਾਦਨ ਤਕਨੀਕਾਂ
ਮੀੰਡ ਤਕਨੀਕ
ਕਲਾਕਾਰ ਸਟੀਕ ਗਜ਼ ਨਿਯੰਤਰਣ ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਪੂਰੇ ਸਪਤਕ ਵਿੱਚ ਸਲਾਈਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਉਂਗਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਸਾਹ ਲਈ ਗਜ਼ ਚਲਾਉਣਾ
ਗਜ਼ "ਫੇਫੜਿਆਂ" ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੀੰਡ ਅਕਸਰ ਗਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ "ਖਿੱਚ" 'ਤੇ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਾਇਕ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸੁਰੀਲੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਟਿਊਨਿੰਗ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਅਕਸਰ ਪੰਜਵਿਆਂ ਜਾਂ ਚੌਥਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਊਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਗ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ "ਗੁਰੂਤਾ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਟੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ।
ਮੁਹਾਰਤ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਇਸ ਕਲਾ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਲਈ ਇਸ ਸੁਚੱਜੇ ਸਫ਼ਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲੋ
ਸਵਰ ਸਾਧਨਾ
ਪਲਟੇ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰ
ਖ਼ਿਆਲ ਭੰਡਾਰ
ਘਰਾਣਾ ਮੁਹਾਰਤ
ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਲਾ ਵਿਧਾਵਾਂ
ਪਿਛਲੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ
Featured Artists
Renowned performers of this discipline