ಭರತನಾಟ್ಯಂ

ಭರತನಾಟ್ಯಂ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದೇವಾಲಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ನಿಖರತೆ, ಶಿಲ್ಪ ಭಂಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪಾದಕೆಲಸದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಭರತನಾಟ್ಯಂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಠಿಣತೆಯನ್ನು ಆಳವಾದ ಭಕ್ತಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಭಾವ (ಭಾವನೆ), ರಾಗ (ಮೆಲೊಡಿ), ತಾಳ (ಲಯ) ಮತ್ತು ನಾಟ್ಯಂ (ನೃತ್ಯ) ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ನೃತ್ಯವು ದೇವದಾಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ನರ್ತಕಿಯರು ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬ ಆಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ತರಬೇತಿಯ ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿದರು. ಮರಾಠ ಆಡಳಿತಗಾರರ ತಂಜಾವೂರು ಅರಮನೆ (17ನೇ-19ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) ಸಂಕೇತೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ತಂಜಾವೂರು ಚತುಷ್ಟಯ—ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ಪೊನ್ನಯ್ಯ, ಶಿವಾನಂದಂ ಮತ್ತು ವಡಿವೇಲು—ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಕಚೇರಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿದರು.

"ಭರತನಾಟ್ಯಂನಲ್ಲಿ ದೇಹವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವಾಗುತ್ತದೆ—ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೋನವು ನಿಖರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೇಖೆಯು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣವು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ದೇವಾಲಯ."

ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಿಪಾಯ

ಭರತನಾಟ್ಯಂನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಬ್ದಕೋಶವು ಅರೈಮಂಡಿ (ಅರ್ಧ-ಕುಳಿತ ಸ್ಥಾನ) ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಚಲನೆಯು ಹುಟ್ಟುವ ಮೂಲಭೂತ ನಿಲುವು. ನೃತ್ಯಗಾರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿ ಬಾಗಿದ ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ತಳದಿಂದ ಅಡವುಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ—ಪಾದಕೆಲಸ, ಹಸ್ತ ಮುದ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇಹ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಚಲನೆ ಘಟಕಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿಯ ಮೂಲಕ ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಕೈಗಳು ಅಭಿನಯ ದರ್ಪಣದಂತಹ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತಿಸಲಾದ ಹಸ್ತಗಳನ್ನು (ಹಸ್ತ ಮುದ್ರೆಗಳು) ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಏಕ-ಹಸ್ತ (ಅಸಂಯುತ) ಮತ್ತು ದ್ವಿ-ಹಸ್ತ (ಸಂಯುತ) ಮುದ್ರೆಗಳು ಕಥಾ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ನೃತ್ತ ಹಸ್ತ ಮುದ್ರೆಗಳು ಶುದ್ಧ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅಭಿನಯ ಹಸ್ತ ಮುದ್ರೆಗಳು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕಣ್ಣುಗಳು, ಹುಬ್ಬುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖದ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ನೃತ್ಯಗಾರನ ಮುಖವು ಕೈಗಳಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಚೇರಿ ರಚನೆ

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾರ್ಗಂ (ಸಂಗ್ರಹ ಅನುಕ್ರಮ) ಭರತನಾಟ್ಯಂ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲರಿಪ್ಪು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ, ನೃತ್ಯಗಾರನ ದೇಹವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಶುದ್ಧ ನೃತ್ಯ ಆಹ್ವಾನ. ಜತಿಸ್ವರಂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಲಯಬದ್ಧ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಡವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಶಬ್ದಂ ಸರಳ ಭಕ್ತಿ ವಿಷಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಣಂ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ರಾಗ ಮತ್ತು ತಾಳ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಇಪ್ಪತ್ತು ರಿಂದ ನಲವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ಸವಾಲಿನ ರಚನೆ. ಪದಂಗಳು ಮತ್ತು ಜಾವಳಿಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಣಯ-ಭಕ್ತಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತವೆ. ತಿಲ್ಲಾನ ಲಯಬದ್ಧ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಶಕ್ತಿಯುತ ಶುದ್ಧ ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆ

ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಅರುಂಡೇಲ್ (1904-1986) ಭರತನಾಟ್ಯಂ ಅನ್ನು ದೇವಾಲಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಕಚೇರಿ ಕಲೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ, 1936 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಔಪಚಾರಿಕ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅವರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ವಿಧಾನ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ ಶೈಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.

ಇತರ ವಂಶಾವಳಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದವು. ಮೀನಾಕ್ಷಿಸುಂದರಂ ಪಿಳ್ಳೈ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಂಡನಲ್ಲೂರ್ ಶೈಲಿಯು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿತು. ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ದೇವದಾಸಿ ಕುಟುಂಬದ ಟಿ. ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ (1918-1984) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು, ದೇವಾಲಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.

ಸಮಕಾಲೀನ ಅಭ್ಯಾಸ

ಇಂದು ಭರತನಾಟ್ಯಂ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೈನ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸೀಸನ್ (ಮಾರ್ಗಳಿ) ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವಗಳು ನೂರಾರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾರ್ಗಂ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಾರದ ದೃಶ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬೋಧನಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಇದನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಲ್ಪಡುವ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.