Specific Discipline

सितार

सितार

"उत्तरको दिव्य अनुनाद"

मुगल विरासत फ्रेटलेस-स्लाइड माहिरी

हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीत परिभाषित गर्ने बहु-तार भएको ल्युट। यसको "twangy" sympathetic resonance र microtonal चपलताका लागि प्रख्यात, यो भारतीय वाद्य कलाकारिताको विश्वव्यापी अनुहार हो।

Explore Courses

Quick Facts

सांस्कृतिक विरासत
Hindustani Classical Music
शैक्षिक वंश
Major Gharanas: Imdadkhani, Senia-Maihar
मूल सौन्दर्यशास्त्र
Gayaki Ang (Vocal style) and Tantrakari (Instrumental style)
प्राथमिक Plectrum
Mizrab (Wire plectrum worn on the index finger)
प्रदर्शन सन्दर्भ
Solo recital, Jugalbandi (Duet), and Orchestral

समिक्षा

सितार केवल एक वाद्ययन्त्र होइन; यो उत्तर भारतमा शताब्दीयौंको सांस्कृतिक संयोजनको भौतिक अभिव्यक्ति हो। किंवदन्तीले प्रायः यसको सृष्टि १३ औं शताब्दीका सूफी सन्त अमीर खुसरोलाई दिन्छ भने, मुरक्का-ए-दिल्लीमा भएको शैक्षिक अनुसन्धानले अझ जटिल विकास सुझाव दिन्छ। आधुनिक सितार फारसी सेतार र प्राचीन भारतीय वीणा परिवारको हाइब्रिड हो। यो संयोजन परम्परागत भारतीय संगीतको microtonal गहिराइ कायम राख्दै फारसी रागको नाजुक, द्रुत छायाहरू उत्पादन गर्न सक्ने वाद्ययन्त्रको आवश्यकताबाट प्रेरित थियो।

१८ औं शताब्दीमा, मसित खान जस्ता संगीतकारहरूको हातमा सितारले रूपान्तरण पायो। उनले मसितखानी गत प्रस्तुत गरे, जसले वाद्य अन्वेषणका लागि संरचित लयात्मक ढाँचा प्रदान गर्‍यो। यो दक्षिण भारतीय शास्त्रीय संगीत प्रभावहरूका लागि पनि टर्निंग पोइन्ट थियो, किनकि उत्तर भारतीय संगीतकारहरूले आफ्ना वाद्ययन्त्रहरूमा अझ निरन्तर, "गाउने" गुणहरू खोज्न थाले। सितारको शैक्षिक अध्ययनमा यी वास्तुकला परिमार्जनहरूले मीडको विकासलाई कसरी अनुमति दियो भन्ने बुझ्नु समावेश छ, जुन निरन्तर मेलोडिक वक्र उत्पादन गर्न तारलाई धेरै फ्रेटहरूमा पार्श्व तान्ने क्षमता हो।

एक सितार वादकको अधिकार परम्परागत रूपमा उनीहरूको घराना (वंश) द्वारा मापन गरिन्छ। प्रत्येक विद्यालयले वाद्ययन्त्रको ध्वनिशास्त्रमा फरक दृष्टिकोण प्रतिनिधित्व गर्छ। उदाहरणका लागि, इमदादखानी घराना गायकी अंग, वा स्वर शैली पूर्ण गर्नका लागि प्रसिद्ध छ। ब्रिज आकार र तार तनावमा उनीहरूको अनुसन्धानले सितारलाई ख्याल गायकको जटिल अलंकारहरू नक्कल गर्न अनुमति दियो।

यसको विपरीत, पण्डित रवि शंकरद्वारा लोकप्रिय बनाइएको सेनिया-मैहर घरानाले ध्रुपद र टप्पाका तत्वहरू सहित वाद्य प्रविधिहरूको व्यापक दायरामा जोड दिन्छ। KalaSudha मा कर्नाटक शास्त्रीय संगीत पाठ वा हिन्दुस्तानी प्रशिक्षण अन्वेषण गर्दा, विद्यार्थीहरूलाई यी शैलीगत भिन्नताहरू अनुसन्धान गर्न प्रोत्साहित गरिन्छ। सितार अपार आध्यात्मिकताको वाद्ययन्त्र हो; यसको १३ sympathetic तारहरू ट्युन गर्ने कार्य आफैमा रागको विशिष्ट फ्रिक्वेन्सीसँग प्रदर्शकको चेतना मिलाउन अभिप्रेरित ध्यानात्मक अभ्यास हो।

शैक्षिक दृष्टिकोणबाट, सितार microtonal लचिलोपनको कला हो। घुमाउरो, सर्ने पीतलका फ्रेटहरूले प्रदर्शकलाई प्रत्येक विशिष्ट रागका लागि अन्तरालहरू अनुकूलन गर्न अनुमति दिन्छ। यो भारतीय शास्त्रीय संगीतमा एक महत्त्वपूर्ण भिन्नता हो; राग तोडीमा एक स्वर मौलिक रूपमा राग भैरवमा उही स्वरभन्दा फरक छ। सितारले यो "जीवित" स्केलको अनुमति दिन्छ।

थप रूपमा, झाला (लयात्मक खेल) को अध्ययनमा cross-rhythms र harmonics को परिष्कृत बुझाइ समावेश छ। विशिष्ट ढाँचाहरूमा चिकारी (drone) तारहरू प्रहार गरेर, सितार वादकले पूर्ण समूहको नक्कल गर्ने polyphonic बनावट सिर्जना गर्छ। हाम्रो पाठ्यक्रमले ताल (लयात्मक चक्र) भित्र यी ढाँचाहरू कार्यान्वयन गर्न आवश्यक गणितीय सटीकतामा ध्यान केन्द्रित गर्छ, विद्यार्थीहरूलाई मेलोडिक सिद्धान्त र लयात्मक वास्तुकला दुवैको आधिकारिक समझ प्रदान गर्दै।

Learn More

Explore courses and connect with expert instructors to master @discipline.

View Courses

Part of Hindustani Classical

Historical Timeline

सितारको इतिहास सांस्कृतिक आदानप्रदानको समृद्ध म्याट्रिक्स हो। किंवदन्तीले १३ औं शताब्दीका सूफी कवि अमीर खुसरोलाई यसको आविष्कारको श्रेय दिन्छ भने, आधुनिक विद्वानहरूले १८ औं शताब्दीका मुगल व्यक्तित्व खुसरो खानलाई फारसी सेतार (अर्थात् "तीन तार") बाट सितारको विकासकर्ताको रूपमा पहिचान गर्छन्। यो हाइब्रिडको रूपमा देखा पर्‍यो, मध्य एशियाको लामो घाँटी भएको ल्युट वास्तुकलालाई प्राचीन भारतीय वीणाको तुम्बा resonance र microtonal क्षमताहरूसँग मिसाउँदै।

१९ औं शताब्दीसम्म, सितारले आफ्नो आधुनिक रूप प्राप्त गर्‍यो, जसमा फराकिलो घाँटी, सर्ने धातुका फ्रेटहरू, र sympathetic तारहरू (तरफ) को परिष्कृत प्रणाली थियो। यस युगमा विशिष्ट घरानाहरू (विद्यालयहरू) को उदय भयो, विशेष गरी इमदादखानीसेनिया-मैहर वंशहरू, जसले वाद्ययन्त्रको प्राविधिक र मेलोडिक प्रदर्शनीलाई परिष्कृत गरे। २० औं शताब्दीमा, पण्डित रवि शंकरउस्ताद विलायत खान जस्ता मास्टरहरूले सितारलाई विश्व मञ्चमा ल्याए, यसलाई परम्परागत र फ्युजन सन्दर्भ दुवैमा अधिकारको रूपमा स्थापित गर्दै।

१३ औं शताब्दी

किंवदन्ती

अमीर खुसरोलाई श्रेय दिइयो, यद्यपि आधुनिक विद्वानहरूले यसलाई ऐतिहासिक भन्दा प्रतीकात्मक उत्पत्तिको रूपमा हेर्छन्।

१७३९ ई.

प्रारम्भिक अभिलेख

सितारको पहिलो लिखित उल्लेख मुरक्का-ए-दिल्लीमा देखा पर्छ।

१८ औं शताब्दीको मध्य

मसितखानी गत

मसित खानले दुई तार थप्छन् र मसितखानी गत विकास गर्छन्, सितारका लागि पहिलो औपचारिक वाद्य शैली।

१९ औं शताब्दीको अन्त्य

सितार ध्वनि

इमदाद खानले sympathetic तारहरू थप्छन्, आज चिनिने समृद्ध, ethereal "सितार ध्वनि" सिर्जना गर्दै।

१९६० को दशक

विश्वव्यापी प्रसार

रवि शंकरको जर्ज ह्यारिसन जस्ता पश्चिमी कलाकारहरूसँगको सहकार्यले हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीतलाई विश्वव्यापी दर्शकहरूमा ल्याउँछ।

Playing Techniques

तार कन्फिगरेसन

सामान्यतया ६ वा ७ मुख्य बजाउने तार र फ्रेटहरूमुनि ११ देखि १३ sympathetic (तरफ) तारहरू हुन्छन्।

सर्ने फ्रेटहरू (पर्दा)

१९ देखि २३ घुमाउरो धातुका फ्रेटहरू रेशम वा नाइलनले घाँटीमा बाँधिएका, जसले प्रति राग सटीक ट्युनिङ समायोजन गर्न अनुमति दिन्छ।

जवारी ब्रिज

हड्डी वा सींगबाट बनेको सपाट ब्रिज, सितारको विशिष्ट "buzzing" harmonic समृद्धि सिर्जना गर्न सावधानीपूर्वक आकार दिइएको।

चिकारी तारहरू

tonic मा ट्युन गरिएका विशेष drone तारहरू, झालामा लयात्मक विरामका लागि प्रयोग गरिन्छ।

Journey to Mastery

Follow this structured journey to master this discipline

1

आधार र मुद्रा

पालथी मारेको बस्ने स्थिति, मिजराब (तार plectrum) प्रविधि, र मुख्य तारहरूको आधारभूत ट्युनिङमा महारत हासिल गर्नुहोस्।
20%
2

स्केल अभ्यास (सरगम)

सात आधारभूत स्वरहरू (सा रे ग म प ध नि) मा सटीकता विकास गर्नुहोस् र विभिन्न octaves मा आधारभूत औंला स्थिति सिक्नुहोस्।
40%
3

रागहरूको परिचय

यमन वा भैरव जस्ता आधारभूत रागहरू अध्ययन गर्नुहोस्, आलाप (विस्तारित अन्वेषण) र गमक र मीड जस्ता आधारभूत अलंकारहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्दै।
60%
4

गत र रचनाहरू

लयात्मक चक्रहरू (ताल) मा निश्चित रचनाहरू (गत) सिक्नुहोस्, गति र लयात्मक सटीकतामा महारत हासिल गर्दै।
80%
5

उन्नत प्रविधि (जारी)

उच्च-गति तान, झाला (लयात्मक चरमोत्कर्ष), र विद्यार्थीको छनौट गरिएको घरानामा अद्वितीय जटिल सुधारात्मक शैलीहरूमा महारत हासिल गर्नुहोस्।
100%

Related Disciplines

Past Performances

Stay Connected to Our Musical Journey

Join our community of classical music enthusiasts and never miss out on extraordinary performances, exclusive events, and special offers.

Early Access

Get notified about upcoming events before general public

Exclusive Discounts

Special offers and member-only pricing on premium events

Artist Updates

Behind-the-scenes content and artist interviews

Join Our Newsletter

Get the latest updates delivered to your inbox

Trusted by thousands of music lovers worldwide

5K+
Newsletter Subscribers
98%
Open Rate
साप्ताहिक
Updates